Τετάρτη, 21 Φεβρουαρίου 2018

Ευλαβικό αφιέρωμα στον Μητροπολίτη που διαποίμανε την Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας για 40 περίπου συναπτάέτη

Του Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου



 Στις 12-2-2007 εκοιμήθη εν Κυρίω ο αείμνηστος Μητροπολίτης πρ. Ακαρνανίας κυρός Θεόκλητος και την επομένη έγινε η εξόδιος ακολουθία στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος Μεσολογγίου. Συμμετείχα στην εξόδιο ακολουθία με βαθειά συγκίνηση, διότι συνδεόμουν πολύ στενά με τον αείμνηστο Ιεράρχη και εκτιμούσα τα χαρίσματά του και το εκκλησιαστικό του φρόνημα.
Όλοι όσοι τον γνώριζαν εντόπιζαν την αφιλαργυρία του, την προσεκτική του ζωή, την λειτουργική του συνείδηση, την καθαρότητα του βίου του, το ιεραποστολικό του φρόνημα και τις ορθόδοξες πεποιθήσεις του. Τον διέκρινε το ανεπίφθονο της συμπεριφοράς του, η αρετή της απλότητος και η καλογερική του βιοτή. Ζούσε ως ένας καλόγερος, λιτοδίαιτος και ευχάριστος, και ακόμη ήταν ένας αρχοντάνθρωπος, μέσα στην απλότητά του. Γενικά ήταν ένας «λεβέντης» Κληρικός, όπως τον χαρακτηρίζει ο κόσμος, και η εξωτερική του μορφή έδειχνε και την λεβέντικη εσωτερική του κατάσταση. Βεβαίως, τα ποιμαντικά και διοικητικά καθήκοντα δεν κάνουν τον Επίσκοπο αποδεκτό από όλους, γιατί δεν μπορεί να ικανοποιή τους πάντας και πρέπει να λάβη μερικές φορές και δυσάρεστες αποφάσεις.
Τον γνώριζα από την Αθήνα (1963-'64), όταν ήταν Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και Εφημέριος στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών. Ήμουν τότε υποψήφιος στην Θεολογική Σχολή και πρωτοετής φοιτητής και προτιμούσα να εκκλησιάζομαι στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών και θαύμαζα το παράστημά του και την αρχοντιά του. Όταν δε το 1965 εξελέγη Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας, σε μια δύσκολη εκκλησιαστική περίοδο, μακάρισα τους Χριστιανούς της Μητροπόλεως αυτής, γιατί θα είχαν έναν τέτοιο Μητροπολίτη. Αργότερα, όταν από το 1969 βρέθηκα στην Ιερά Μητρόπολη Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας, τον γνώρισα καλύτερα, διότι ο Γέροντάς μου Μητροπολίτης Καλλίνικος, ως πρώην Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Μητροπολέως Αιτωλίας και Ακαρνανίας, πριν την εκλογή του, μου έλεγε πάρα πολλά θετικά για το πρόσωπό του. Η συχνή επικοινωνία που είχαμε είτε στην Έδεσσα είτε στο Μεσολόγγι, αύξαναν την αγάπη μου και τον σεβασμό μου προς το πρόσωπό του. Μετά τον θάνατο του αειμνήστου Καλλινίκου, αισθανόταν μια υποχρέωση να με βοηθά και να με προστατεύη σε δύσκολες στιγμές. Η υποχρέωση συνδεόταν με το ότι ήμουν πνευματικό παιδί του αγαπητού του Μητροπολίτου Καλλινίκου. Με είχε καλέσει επανειλημμένως στην Μητρόπολή του για ομιλίες και θείες Λειτουργίες. Για την εκλογή μου στην Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου έπαιξε σημαντικό ρόλο και αξιώθηκα να παραλάβω την Ιερά Μητρόπολη από τα δικά του χέρια, αφού αυτός μου παρέδωσε την πατερίτσα, ως τοποτηρητής της Ιεράς Μητροπόλεως. Είχαμε άριστη συνεργασία, με αποκαλούσε «γείτονα», και έλεγε μπροστά στον κόσμο ότι δεν υπάρχουν όρια μεταξύ των δύο Μητροπόλεων: «Είναι ένας νομός και μία Μητρόπολη με δύο Μητροπολίτες». Πολλές φορές μου έλεγε: «Να πηγαίνης όπου θέλεις, χωρίς να με ρωτάς». Φυσικά, ποτέ δεν το έκανα, αλλά πάντοτε τον ρωτούσα και λάμβανα την ευχή του. Ακόμη ηχεί στα αυτιά μου η φωνή του, όταν μου τηλεφωνούσε, άλλοτε λέγοντας: «Δεσπότη μου, τι κάνεις;» και άλλοτε «Ιερόθεε, γείτονα, τι γίνεσαι;». Αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίον όταν περνούσε δύσκολες καταστάσεις στην Ιερά Μητρόπολή του και ερχόταν το θέμα στην Σύνοδο, τον υπερασπιζόμουν και εκείνος εξέφραζε την ευγνωμοσύνη του.
Από την πολυχρόνια επικοινωνία μας, περίπου 43 χρόνια, έχω πολλά να θυμούμαι. Στην συνέχεια θα παρουσιάσω μόνον τρία από αυτά. Το πρώτον έχει σχέση με την έκδοση του βιβλίου «Μαρτυρία ζωής» που είναι βιογραφία του αειμνήστου Μητροπολίτου μου Καλλινίκου. Μετά την κοίμηση του Καλλινίκου που συνέβη τον Αύγουστο του 1984, αποτύπωσα τις σκέψεις μου και τις εντυπώσεις μου για την προσωπικότητα του Καλλινίκου, καθώς επίσης συγκέντρωσα και ο,τι είχε γραφή μετά την κοίμησή του και το είχα δώσει στο τυπογραφείο για έκδοση. Μάλιστα υπήρχαν Χριστιανοί που επιχορήγησαν την έκδοση αυτή. Μετά την ενθρόνιση στην Έδεσσα του νέου Μητροπολίτου, αειμνήστου τώρα κυρού Χρυσοστόμου, τον Νοέμβριο του 1984, του ανακοίνωσα το γεγονός και του ζήτησα αν ήθελε να προλογίση το βιβλίο αυτό για τον προκάτοχό του. Αυτή η απλή κίνησή μου υπήρξε αφορμή για έναρξη μιας εκκλησιαστικής περιπετείας μου. Μου απήντησε απερίφραστα ότι δεν επιθυμεί να δημοσιευθή ένα βιβλίο για τον προκάτοχό του. Όταν του είπα ότι είναι στο τυπογραφείο το σχετικό κείμενο, σχεδόν έχει τυπωθή και ότι έχουν δώσει χρήματα Χριστιανοί για τον σκοπό αυτό, μου είπε ότι θα προτιμούσε να χαθούν τα χρήματα, παρά να εκδοθή βιβλίο για τον Καλλίνικο. Και με προέτρεψε να μη το εκδώσω. Έφυγα για το σπίτι μου πολύ στενοχωρημένος, αλλά αποφασισμένος να σταματήσω την έκδοση. Επικοινώνησα με τον αείμνηστο Ακαρνανίας Θεόκλητο για να του πω τον πόνο μου και να ζητήσω την συμβουλή του. Και εκείνος λεβέντικα μου απήντησε: «Ιερόθεε, μη στενοχωριέσαι. Θα γράψω εγώ πρόλογο και θα εκδώση το βιβλίο αυτό η Ιερά Μητρόπολή μου. Και ας τολμήση ο Χρυσόστομος να μου ζητήση τον λόγο». Πράγματι, έγραψε τον πρόλογο στον οποίον αφού επαινεί τον αείμνηστο Καλλίνικο, τον πρώην Πρωτοσύγκελλό του, στην συνέχεια δικαιολογεί γιατί το βιβλίο αυτό εκδίδεται από την Μητρόπολή του. Επειδή το βιβλίο αυτό έχει εξαντληθή, γι' αυτό καταγράφω εδώ τον πρόλογο αυτό, για να φανή το ανεπίφθονο του αειμνήστου Θεοκλήτου, αλλά και η λεβέντικη αντιμετώπισή του: «"Εγκωμιαζομένων δικαίων ευφρανθήσονται λαοί" (Παροιμ. κθ , 2)
Ο κατά το παρελθόν έτος (7-8-1984) εκδημήσας εις Κύριον Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας μακαριστός Καλλίνικος (κατά κόσμον Δημήτριος Πούλος), είχε διπλούν δεσμόν μετά της Ιεράς Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας. Ήτο τέκνον της και, επί πολλά έτη, Ποιμήν της. Ήτο τέκνον της, διότι εξ Αιτωλίας κατήγετο και εις αυτήν εγεννήθη. Αλλ’ ήτο και Ποιμήν της, καίτοι δεν εχρημάτισεν Επίσκοπός της. Ήτο Ποιμήν της, όχι μόνον διότι γενικώς η ιδιότης του Πρωτοσυγκέλλου, ως του υπ' αριθμ. 1 συνεργάτου του Επισκόπου και αντιπροσώπου αυτού, καθιστά τον Πρωτοσύγκελλον είδος «συνεπισκόπου», αλλ’ ειδικώτερον διότι ο αείμνηστος Μητροπολίτης Αιτωλοακαρνανίας Ιερόθεος, λόγω γήρατος, αλλά και λόγω της βαθυτάτης εκτιμήσεως την οποίαν έτρεφε και προς τον χαρακτήρα και προς τας ικανότητας του Πρωτοσυγκέλλου του, δηλαδή του τότε Αρχιμανδρίτου π. Καλλινίκου, του είχε κατ’ ουσίαν εκχωρήσει την διοίκησιν της Μητροπόλεως. Το αυτό συνέβη και κατά την μακράν χηρείαν της Μητροπόλεως, οπότε ο Τοποτηρητής αυτής Σεβ. Μητροπολίτης Άρτης Ιγνάτιος, βεβαρημένος με την διαποίμανσιν της ιδικής του Μητροπόλεως, τρέφων δε και αυτός απόλυτον εμπιστοσύνην προς το πρόσωπον του π. Καλλινίκου, είχεν αναθέσει εις αυτόν ουσιαστικάς αρμοδιότητας της διοικήσεως. Ούτως ο π. Καλλίνικος επί πολλά έτη ήτο κύριος υπεύθυνος του όλου έργου της Ιεράς Μητροπόλεως, ο κατ’ ουσίαν Ποιμήν της... Ο διπλούς λοιπόν αυτός δεσμός του αειμνήστου Ιεράρχου της Εδέσσης προς την Ιεράν Μητρόπολιν Αιτωλίας και αι, κατά την άσκησιν του εν αυτή έργου του, ανεκτίμητοι υπηρεσίαι του προς αυτήν συνιστούν οφειλήν, δημιουργούν χρέος, εγγράφουν υποθήκην...
Εσκέφθημεν ότι ο καλλίτερος τρόπος εξοφλήσεως (η μάλλον εκφράσεως, διότι αι πνευματικαί οφειλαί ουδέποτε εξοφλούνται...) των προς αυτόν υποχρεώσεων της Ιεράς ημών Μητροπόλεως, την οποίαν διηκόνησεν ευόρκως, αόκνως και μετ’ αυταπαρνήσεως, θα ήτο η έκδοσις ενός βιβλίου, σκιαγραφούντος την προσωπικότητά του και το εν γένει έργον του, ώστε ούτω να «μη εξαλειφθή το μνημόσυνον αυτού». Η σκέψις αύτη ικανοποιεί και ημάς προσωπικώς, διότι τοιουτοτρόπως θα εξεφράζοντο και τα ημέτερα συναισθήματα προς τον αοίδιμον Κληρικόν, μετά του οποίου συνειργάσθημεν αρμονικώτατα από της εγκαταστάσεως ημών ως Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας μέχρι της προαγωγής αυτού εις Μητροπολίτην Εδέσσης. Εκτιμώντες και ημείς βαθύτατα τα εξαίρετα προσόντα του, επί πλέον δε σκεπτόμενοι ότι ήτο άριστος γνώστης προσώπων και πραγμάτων, διετηρήσαμεν άθικτον την προϋπάρχουσαν κατάστασιν, ήτοι την υπ' αυτού άσκησιν ευρυτάτων αρμοδιοτήτων εν τη διοικήσει της Ιεράς Μητροπόλεως.
Μετά πολλής λοιπόν χαράς εκδίδει η Ιερά ημών Μητρόπολις το παρόν τεύχος. Συγγραφεύς του είναι ο εκλεκτός Κληρικός π. Ιερόθεος Βλάχος, Ιεροκήρυξ Εδέσσης, πνευματικόν τέκνον και στενός συνεργάτης του μεταστάντος Ιεράρχου. Ούτος ζήσας επί πολλά έτη πλησίον του, γνωρίζει όσον ουδείς άλλος όλας τα πτυχάς της ζωής του και ως εκ τούτου ήτο ο πλέον ενδεδειγμένος δια το εγχείρημα αυτό. Ως θα διαπιστώση ο αναγνώστης δεν αρκείται εις μίαν ξηράν βιογραφίαν ούτε εις χρονογραφικήν παράθεσιν γεγονότων, αλλά με πολλήν χάριν παριστά ανάγλυφον μίαν οσιακήν μορφήν, η οποία υπήρξεν ο Επίσκοπος Εδέσσης Καλλίνικος.
Πιστεύομεν ότι η εκ μελέτης του παρόντος πνευματική ωφέλεια δεν θα είναι μικρά. Και με αυτήν την πεποίθησιν το παραδίδομεν εις την δημοσιότητα.
+ Ο Αιτωλίας και Ακαρνανίας ΘΕΟΚΛΗΤΟΣ»

Θα πρέπη να σημειωθή ότι κατά την εξόδιο ακολουθία του μακαριστού Καλλινίκου, ο αείμνηστος Αιτωλίας και Ακαρνανίας Θεόκλητος, μαζί με τους συνεργάτες του, ήλθαν στην Έδεσσα και το βράδυ ζήτησε να διανυκτερεύσουν σε ένα Μοναστήρι πολύ μικρό και πτωχό που δεν είχε ούτε ηλεκτρικό ρεύμα. Ο αείμνηστος κοιμήθηκε σε ένα απλό δωμάτιο, χωρίς φως και άλλες ανέσεις. Μετά από λίγες ημέρες, όταν γύρισε στην Μητρόπολή του και επειδή είχε δει την κατάσταση του Μοναστηριού, απέστειλε ένα σημαντικό χρηματικό ποσό για τις ανάγκες των αδελφών της Μονής. Στις αδελφές της Ιεράς Μονής έκανε τεράστια εντύπωση πως ένας Μητροπολίτης μιας μεγάλης Μητροπόλεως καταδέχθηκε να κοιμηθή σε ένα δωμάτιο πενιχρότατο, χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα κλπ.
Το δεύτερο περιστατικό έχει σχέση με την εκλογή μου στην Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου. Όταν ετέθη από τους Αρχιερείς το όνομά μου ως υποψηφίου για την Ιερά αυτή Μητρόπολη, εκείνος χαιρόταν υπερβολικά. Μου τηλεφωνούσε συχνά για να μαθαίνη νέα και χαιρόταν σαν μικρό παιδί. Η χαρά του αυξανόταν, όταν πλησίαζε η ημέρα της ψηφοφορίας. Ήταν ο πρώτος που μου τηλεφώνησε, μετά την εκλογή, στο σπίτι για να μου ανακοινώση το γεγονός. Και αμέσως μετά ανεχώρησα για την Ιερά Σύνοδο που με περίμενε με έκδηλη ικανοποίηση και χαρά για να δώσω το «Μήνυμα». Παρευρέθηκε στην χειροτονία μου και φυσικά στην ενθρόνιση που μου έδωσε την πατερίτσα. Επίσης, μου δώρισε ένα δικό του παλαιό εγκόλπιο. Και το σημαντικό είναι ότι έκανε μια χειρονομία που συνήθως δεν γίνεται. Κατά την διάρκεια της ενθρονίσεως ανεκοίνωσε ότι προσφέρει στην Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου το ποσό των 5 εκατομμ. δρχ. (που την εποχή εκείνη είχε μια μεγαλύτερη αξία απ' ότι σήμερα) για τις πρώτες ανάγκες της Μητροπόλεως. Βεβαίως, πρέπει να σημειωθή ότι μετά από λίγο καιρό έδωσε στην Μητρόπολη και άλλα 5 εκατομμ. δρχ. για την ενίσχυση του έργου της. Αυτό είναι σημαντικό και ίσως πρωτότυπο για τα εκκλησιαστικά δεδομένα. Συνήθως οι Μητροπολίτες μεγάλων Μητροπόλεων αρκούνται στο να εκτελούν έργα στην Μητρόπολή τους και αγνοούν εάν άλλες μικρότερες Μητροπόλεις δυσκολεύονται στην επίλυση των απαραιτήτων για την λειτουργία τους. Ο αείμνηστος Θεόκλητος δεν το έκανε αυτό μόνον για την Μητρόπολή μου, αλλά επανειλημμένως απέστελλε υψηλά χρηματικά ποσά στην Εκκλησία της Αλβανίας, στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλες Ιερές Μητροπόλεις.
Κατά την τελετή ενθρονίσεως ομίλησε πολύ επίκαιρα και είπε μεταξύ των άλλων τα εξής:
«Σεβασμιώτατε εν Χριστώ αδελφέ, άγιε Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Συγκινητική και μεγαλειώδης η στιγμή αυτή δι’ Υμάς, τον ευσεβή Ιερόν Κλήρον και τον φιλόχριστον λαόν της Ιεράς Μητροπόλεως αυτής. Συγκεντρωμένοι στον Ιερό χώρο του Ναού οι Αρχές του Νομού μετά του χριστεπωνύμου πληρώματος υποδέχονται τον νέον Επίσκοπον και πνευματικόν τους Πατέρα. Τα μάτια όλων είναι προσηλωμένα στο σεπτό πρόσωπόν Σας. Αναρίθμητες οι προσευχές, που απευθύνονται εις τον Δομήτορα της αγίας μας Εκκλησίας για την μακροημέρευσιν και επιτυχίαν της υψηλής Σας αποστολής.Ο Νομός της Αιτωλίας και Ακαρνανίας έχει δύο Ιερές Μητροπόλεις, την Μητρόπολιν Αιτωλοακαρνανίας και την Μητρόπολιν Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου. Ο λαός και των δύο Μητροπόλεων διακρίνεται για τον ένθεον ζήλον του, την βαθείαν πίστιν του και τον σεβασμόν του εις τον Επίσκοπον και τον Ιερόν Κλήρον. Αυτόν τον λαόν με το έντονον θρησκευτικόν συναίσθημα ηυλογήθητε από τον Θεόν να διαποιμάνετε και να είσθε βέβαιος, ότι θα βρήτε ανταπόκρισιν. Να διαβεβαιώσω και τον περιούσιον λαόν, ότι ο νέος Επίσκοπος είναι … (παραλείπονται δύο παράγραφοι για ευνόητους λόγους).Σεβασμιώτατε αδελφέ, περαίνων την σύντομον προσλαλιάν, το πλήθος του λαού που κατακλύζει τον Ιερόν χώρον του Ναού επιθυμεί να ακούση Εσάς. Να Σας καμαρώση. Νας Σας ευχηθή. Καλώς ήλθατε, Σεβασμιώτατε.
Ως ελάχιστον δείγμα αγάπης και εκτιμήσεως Σας προσφέρω το Αρχιερατικόν τούτο εγκόλπιον μετά του ποσού των 5.000.000 δρχ. δια να αναπτύξετε το Φιλανθρωπικόν και κοινωνικόν Σας έργον.
Άξιος, άγιε αδελφέ». Όλα αυτά τα χρόνια είχαμε αρίστη συνεργασία και εκείνος πολλές φορές έλεγε: «Δοξάζω τον Θεό που μου έστειλε έναν καλό γείτονα». Η αγάπη του ήταν έκδηλη και ο σεβασμός μου φανερός.

Το τρίτο γεγονός είναι το κείμενο μιας επιστολής που μου απέστειλε, όταν ακόμη ήμουν Ιεροκήρυξ της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, μετά την ανάγνωση του βιβλίου μου «Η ζωή μετά τον θάνατον». Το είχε διαβάσει με πολύ ενδιαφέρον και μου απέστειλε ένα πολύ συγκινητικό γράμμα που εκφράζει την προσωπικότητά του. Μου έγραφε:
«Αγαπητέ μου Ιερόθεε,Χαίρε εν Κυρίω.
Έλαβα το προφρόνως αποσταλέν μοι βιβλίον σου «Η ΖΩΗ ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ». Σε συγχαίρω από την καρδιά μου. Είναι ένα από τα πνευματικώτερα και ωραιότερα βιβλία που έχω διαβάσει. Δεν σου αποκρύπτω, ότι κατά την ανάγνωσίν του πολλές φορές βούρκωσαν τα μάτια μου. Διέκρινα στις σελίδες του την αμαρτωλότητά μου και αθλιότητά μου. Βλέπω το επερχόμενο γήρας. Άγω το 74 και όσον ούπω το 75, να με κατευθύνη ακάθεκτο στο τέρμα του παρόντος βίου και με καταλαμβάνει φόβος δια την αμαρτωλότητά μου. Δεν έκαμα τίποτε για να εξιλεωθώ και να ευαρεστήσω στον Κύριο, που με ανύψωσε από «κοπρίας» στον υπερμέγιστο βαθμό της Αρχιερωσύνης. Ζητώ το έλεός Του και τις δικές σου ιερατικές ευχές για να έχω καλήν απολογίαν.

Παρακαλώ να μου στείλης 20 βιβλία και να μου γνωρίσης το αντίτιμον τούτων. Θέλω να το δωρήσω για να ωφεληθούν ψυχές με την ανάγνωσίν του.Σε ασπάζομαι
+ Ο Αιτωλίας και Ακαρνανίας Θεόκλητος».

Νομίζω ότι το κείμενο αυτής της επιστολής είναι η πεμπτουσία και το καταστάλλαγμα της ιερατικής και αρχιερατικής του διακονίας. Ξεκίνησε ως μοναχός στην Ιερά Μονή της Αγίας Λαύρας, πέρασε όλα τα στάδια της εκκλησιαστικής διακονίας, ήτοι Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών, Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και για 40 χρόνια Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας και στο τέλος του βίου του βιώνει την αρετή της αυτομεμψίας και εκφράζει την καλογερική του συνείδηση. Θεωρώ ότι η επιστολή αυτή είναι το αποκορύφωμα της εκκλησιαστικής του διακονίας. Δείχνει ότι παρά το ύψος του βαθμού της αρχιερωσύνης δεν εγκατέλειψε ούτε ξέχασε την καλογερική του ζωή. Αυτή η συνείδηση για μένα είναι ανώτερη από τα κτίρια τα οποία κατεσκεύασε, τα ιδρύματα που ίδρυσε και το ποικίλο ιεραποστολικό έργο που επετέλεσε. Ο αείμνηστος Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κυρός Θεόκλητος άφησε στην μνήμη μου την εικόνα ενός καλού Κληρικού, με απλότητα και αρχοντιά, με καλωσύνη και αγάπη, με ορθόδοξο φρόνημα και εκκλησιαστικό ήθος, γενικά ενός καλού Επισκόπου της Εκκλησίας του Χριστού.
Κατά την εξόδιο Ακολουθία του είχα μέσα μου έντονα την αίσθηση ότι έφυγε και ένας άλλος άνθρωπος που με αγαπούσε, ένας Επίσκοπος που πήγε να συναντήση τον αείμνηστο Γερόντά μου Καλλίνικο, τον οποίο και αυτός υπεραγαπούσε. Συνάντηση δύο αγαπητών Επισκόπων στον ουρανό, και διπλή παρηγοριά για μένα.–

Βιογραφικό Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου
Ὁ Μακαριστός Μητροπολίτης Αἰτωλίας καί Ἀκαρνανίας κυρός Θεόκλητος (κατά κόσμον Λουκᾶς) Ἀβραντινῆς, ἐγεννήθη τό ἔτος 1922 εἰς τό χωρίον Κάτω Βλασία Καλαβρύτων ἀπό πτωχούς καί πολύτεκνους γονεῖς. Ἐσπούδασεν εἰς τήν Θεολογικήν Σχολήν Ἀθηνῶν λαβών τό πτυχίον τό ἔτος 1954. Διάκονος ἐχειροτονήθη τό 1943, πρεσβύτερος δέ τό 1946. Διετέλεσε ἡγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου Νικολάου Κάτω Βλασίας καί ἐφημέριος τοῦ Πανεπιστημιακοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ «Καπνικαρέας» εἰς Ἀθήνας. Ἐχρημάτισε Πρωτοσύγκελλος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν καί τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν, εἰς τό πλευρόν τοῦ γέροντός του Ἀρχιεπισκόπου Θεοκλήτου.Τό 1965 ἐξελέγη Μητροπολίτης Αἰτωλίας καί Ἀκαρνανίας, ὅπου ἐπί σαράντα (40) συναπτά ἔτη προσέφερεν καί ἐδίδαξεν κυρίως μέ τήν πνευματικήν του παρουσίαν. Διετέλεσεν τοποτηρητής τῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων Ἄρτης καί Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου. Ἀνέπτυξεν πλούσιον φιλανθρωπικόν καί ἱεραποστολικόν ἔργον, ἐνῶ προνοίᾳ του ἐξεδόθη τό περιοδικόν τῆς Μητροπόλεως Αἰτωλίας καί Ἀκαρνανίας «Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός». Ἐπίσης συνέγραψε σειρά βιβλίων θρησκευτικοῦ καί πνευματικοῦ περιεχομένου. Εφησυχάζων διά λόγους ὑγείας μετά τήν 6ην Ἀπριλίου 2005 εἰς τό Ἐπισκοπεῖον τῆς Ἱερᾶς Πόλεως Μεσολογγίου, ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν κ.κ.Χριστόδουλος ἀπένειμεν εἰς αὐτόν (τήν 15ην Ἀπριλίου 2006) τήν ἀνωτάτην διάκρισιν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τόν Χρυσοῦν Σταυρόν τοῦ Ἀπ. Παύλου.

Φωτογραφικό λεύκωμα












Το Μεγάλο Απόδειπνο


Σε όλη την πορεία της ζωής του ο Χριστιανός έχει στραμμένη την προσοχή του στον Θεό και καταγίνεται σε μία κοινωνία μαζί Του μέσω της προσευχής. Η προσευχή είναι το αισθητό εκείνο μέσο όπου ο άνθρωπος αισθάνεται στην καρδιά του τις ενέργειες του Απείρου Θεού να τον επισκέπτονται. Όλη αυτή η προσευχητική κατάσταση του ανθρώπου κορυφώνεται κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Σε αυτό το γεγονός βοηθάει η Εκκλησία με τις συχνές λατρευτικές Ακολουθίες της. Το πρωΐ ψάλλουμε μία πολύ μεγάλη ακολουθία που περιλαμβάνει το Μεσονυκτικό, τον Όρθρο, τις Ώρες καθώς και τον Εσπερινό της επομένης ημέρας.
Ακόμη το Μέγα Απόδειπνο, την Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων και τον Μέγα Κανόνα. Κάθε Κυριακή πρωΐ τελείται η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου, ενώ το απόγευμα ο Κατανυκτικός Εσπερινός. Τέλος, κάθε Παρασκευή ψάλλουμε τους Χαιρετισμούς στην Υπεραγίας Θεοτόκο. Και βέβαια δεν είναι δυνατόν να αναλύσουμε όλες τις λατρευτικές Ακολουθίες σε ένα μόνο κήρυγμα. Γι’ αυτό θα περιοριστούμε μόνο στον σχολιασμό του Μεγάλου Αποδείπνου. Η διάρκεια της νύκτας αποτελούσε πάντοτε μία ευκαιρία σχέσεως και επικοινωνίας του ανθρώπου με τον Θεό.
Και αυτό γιατί ο άνθρωπος εκείνη τη στιγμή περιέρχεται σε μία δυνατότητα απομάκρυνσης από την γη, ώστε να αναπτύξη την πορεία του στον ουρανό. Και ο ίδιος ο Κύριος πολλές φορές προσευχόταν το βράδυ ’’και ην διανυκτερεύων εν τη προσευχή του Θεού”. Έτσι η Εκκλησία αντιλαμβανομένη αυτήν την ανάγκη του ανθρώπου τοποθέτησε δίπλα στην προσωπική προσευχή μία κοινή προσευχή, που ονομάζεται Απόδειπνο.
Ονομάστηκε Απόδειπνο, γιατί καθορίστηκε να τελείται μετά το βραδινό δείπνο. Μετά τον ΙΔ’ αιώνα φάνηκε επιτακτική η ανάγκη συντόμευσης του Αποδείπνου, που με την πάροδο των χρόνων και με την συνεχή προσθήκη ευχών απέκτησε πλέον μεγάλη διάρκεια. Τελικά επικράτησε η Ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου, το οποίο διαβάζεται κατά το μεγαλύτερο διάστημα του έτους. Η παλαιότερη και εκτενέστερη Ακολουθία επικράτησε να διαβάζεται κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και ονομάζεται Μέγα Απόδειπνο.
Και επειδή η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι κατανυκτικότερη, η Ακολουθία αυτή “συνιστά δέηση για την άφεση των αμαρτιών της ημέρας και την ασκανδάλιστη διέλευση της νύχτας”. Το Μέγα Απόδειπνο τελείται το βράδυ της Δευτέρας, Τρίτης, Πέμπτης, στην διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Το απόγευμα της Τετάρτης τελείται η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων, ενώ την Παρασκευή το απόγευμα, όπως είπαμε και παραπάνω, ψάλλονται οι Χαιρετισμοί στην Υπεραγία Θεοτόκο. Το βράδυ του Σαββάτου τελείται το Μικρό Απόδειπνο.
Στα Μοναστήρια το Μικρό Απόδειπνο διαβάζεται στον νάρθηκα του Καθολικού. Το Μεγάλο Απόδειπνο σε όλη τη διάρκεια διαβάζεται στον κυρίως Ναό. Ο πιστός με την βοήθεια των Ψαλμών και των ευχών του Μεγάλου Αποδείπνου κάνει κάποιον απολογισμό των γεγονότων της ημέρας που πέρασε. Αυτή η αυτοκριτική θα τον βοηθήση να συντριβή και να μετανοήση για τις πνευματικές του αστοχίες: «Λούσω καθ’ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου, ἐν δάκρυσί μου τὴν στρωμνήν μου βρέξω».
Στη διάρκεια του Μεγάλου Αποδείπνου ψάλλουμε δύο αρχαίους ύμνους της Εκκλησίας μας: «Μεθ’ ἠμῶν ὁ Θεὸς γνῶτε ἔθνη καὶ ἠττάσθε ὅτι μεθ’ ἠμῶν ὁ Θεός», προέρχεται από την ωδή του Ησαΐα, που βρίσκεται στο 9ο κεφάλαιο της Παλαιάς Διαθήκης. Ακόμη ψάλλουμε το παρακάτω ποίημα: «Ἡ ἀσώματος φύσις τὰ Χερουβείμ, ἀσιγήτοις σὲ ὕμνοις δοξολογεῖ». Πρόκειται για μία δοξολογία προς τον Θεό Πατέρα, η οποία αποτελεί έκφραση της ψυχικής ανάτασης του ανθρώπου στον Θεό. Ο άνθρωπος με αυτό το δοξολογικό ποίημα αισθάνεται πλέον εγκαταλελειμμένος στη χάρη και το έλεος του Θεού.
Παρατηρούμε, λοιπόν, ότι η άφατος φιλανθρωπία του Θεού επεκτείνεται ακόμη και όταν ο άνθρωπος κοιμάται. Αυτήν την πραγματικότητα τονίζει και η παρακάτω ευχή: «Κύριε, Κύριε, ο ρυσάμενος ημάς από παντός βέλους πετομένου ημέρας....καταξίωσον ημάς και το νυκτερινόν στάδιον αμέμπτως διελθείν». Γιατί μόνο ο Θεός μπορεί να εξασφαλίση την πραγματική αρωγή στο πλάσμα του σε όλα τα στάδια και ειδικά όταν δοκιμάζεται. Γιατί ο άνθρωπος δοκιμάζεται και θλίβεται ημέρα και νύκτα, ώστε να προσφωνή: «Κύριε τῶν δυνάμεων μεθ’ ἠμῶν γενοῦ, ἄλλον γὰρ ἐκτός Σου βοηθὸν ἐν θλίψεσιν οὐκ ἔχομεν, Κύριε τῶν δυνάμεων ἐλέησον ἠμάς»

Οδοιπορικό στην Μεγάλη Τεσσαρακοστή

Το Τριώδιο αποτελεί το κινητό εκείνο τμήμα του εκκλησιαστικού έτους που προπαρασκευάζει για τον άξιο εορτασμό των Παθών και της Αναστάσεως με ανάλογα βιώματα, πνευματική καλλιέργεια και συμμετοχή, με αγώνα μετανοίας, προσευχής και νηστείας.Περιλαμβάνει δέκα Κυριακές. Από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου μέχρι τον Εσπερινό του Μ. Σαββάτου.Διαιρείται σε δύο τμήματα. Το προ της Νηστείας (Κυριακή Τελώνου και Φαρισαίου, Ασώτου, Απόκρεω, Τυροφάγου) και της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και της Μ. Εβδομάδας δηλαδή έξι εβδομάδες και μία (Α’ Κυριακή των Νηστειών – της Ορθοδοξίας, Β’ Κυρ. Νηστειών- Αγ. Γρηγορίου Παλαμά, Γ’ Κυρ. Νηστειών- Σταυροπροσκυνήσεως, Δ’ Κυρ. Νηστειών – Αγ. Ιωάννου της Κλίμακος, Ε’ Κυρ. Νηστειών- Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, Στ’ Κυρ. Νηστειών- Βαΐων και η Μεγάλη Εβδομάδα).Το Τριώδιο διαμορφώθηκε σε τελική μορφή γύρω στον 15ο αιώνα. Ονομάστηκε Τριώδιο γιατί οι Κανόνες κατά τις καθημερινές ακολουθίες του Όρθρου περιλαμβάνουν τρεις ωδές την η’, θ’ και μια από τις πρώτες ωδές.
Κυριακή Τελώνου και Φαρισαίου: Η συντριβή της καρδιάς και η ταπεινόφρονη αποφυγή του φαρισαϊκού εγωισμού ανοίγει τις πύλες της αληθινές μετάνοιας και του θείου ελέους.
Κυριακή Ασώτου: Τονίζεται το πνεύμα της μετάνοιας και το μεγαλείο της χριστιανικής ελευθερίας.
Κυριακή των Απόκρεω: Προηγείται το Ψυχοσάββατο υπέρ «πάντων των απ’ αιώνος κοιμηθέντων ευσεβώς επ’ ελπίδι αναστάσεως ζωής αιωνίου». Ακολουθεί την Κυριακή η υπόμνηση της μελλούσης κρίσεως και η προτροπή για μετάνοια. Ο Χριστός εμφανίζεται επί θρόνου δόξης.
Κυριακή της Τυροφάγου ή του απωλεσθέντος Παραδείσου της τρυφής: Μετά την προπαρασκευή των ψυχών προς μετάνοιαν αρχίζει και η σωματική συμμετοχή στη νηστεία.
Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή έχει βασικό χαρακτηριστικό της την εγκράτεια και τη νηστεία. Προβάλλει συνταρακτικά πρότυπα.
Α’ Κυριακή των Νηστειών ή της Ορθοδοξίας. Το Σάββατο το παράδειγμα του Αγ. Θεοδώρου, που μας θυμίζει πόσο δυνατή είναι η ζωντανή πίστη. Την Κυριακή της Ορθοδοξίας η αναστήλωση των εικόνων, η νίκη των καθαρών των πνευματικών ανθρώπων απέναντι σε κάθε πλάνη και αίρεση.
Β’ Κυριακή των Νηστειών- Αγ. Γρηγορίου του Παλαμά: Κεντρικό θέμα η νηστεία, η προσευχή και η έντονη άσκηση της ελεημοσύνης. Αυτά βοηθούν τον εσωτερικό καθαρμό. Πρότυπο ο Αγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς. Στο πρόσωπό του συγκεντρώνεται σοφία και γνώση που ανθίζουν από μια βαθειά ορθόδοξη πίστη.
Γ’ Κυριακή των Νηστειών- της Σταυροπροσκυνήσεως.
Τώρα υμνείται ο Σταυρός, ο «της εγέρσεως Χριστού τας αυγάς φωτοβολείν». Ο άνθρωπος τοποθετείται απέναντι στο Σταυρό. «Όστις θέλει οπίσω μου ελθείν απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού». Ο Σταυρός προβάλλεται ως στήριγμα και βοήθεια.
Δ’ Κυριακή των Νηστειών- Αγ. Ιωάννου της Κλίμακος. Μετά την άσκηση ο δρόμος της ανυψώσεως. Ο Αγ. Ιωάννης της Κλίμακος προσφέρει την ανθρώπινη εμπειρία της μυστικής ανόδου.
Ε’ Κυριακή των Νηστειών – της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας. Βαθειά συνειδητή μετάνοια. Πρότυπον η Οσία Μαρία η Αιγυπτία, η πρώην αμαρτωλή, ασκήτρια της ερήμου για 47 ολόκληρα χρόνια. Την Τετάρτη ο Μέγας Κανόνας και την Παρασκευή ο Ακάθιστος Ύμνος.
ΣΤ’ Κυριακή των Νηστειών- Βαΐων: ( Το Σάββατο η ανάσταση του Λαζάρου). Η θριαμβευτική είσοδος του Ιησού στα Ιεροσόλυμα.
Μεγάλη Εβδομάδα: Είσοδος στο χώρο του μυστηρίου. Η Μεγ. Τεσσαρακοστή μάς προετοίμασε με τη χάρη του Θεού και τη δική μας προσπάθεια, στην ταπεινοφροσύνη, στη μετάνοια, στην προσοχή, την άσκηση, την νηστεία και προσευχή για τη συμμετοχή μας στη θεία Κοινωνία.
Στην πορεία των ημερών η δική μας προσπάθεια παίζει βασικό ρόλο. Η χάρη του Θεού τον αποφασιστικό. Η είσοδος μας στο χώρο του αγίου και η ζωή μας μέσα στον κόσμο του «φρικτού» και συνάμα «γοητευτικού μυστηρίου» της ανθρώπινης ύπαρξης μπορεί να γίνει πραγματικότητα.

Εσπερινή Προγιασμένη Θεία Λειτουργία στον Ιερό μας Ναό σήμερα το απόγευμα


Εσπερινή Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία θα τελεσθεί σήμερα το απόγευμα, στον Ιερό μας Ναό και ώρα 19:00μμ. Θα προηγηθεί η Ακολουθία της Θ Ωρας.

Κυριακή, 18 Φεβρουαρίου 2018

1ος Κατανυκτικός Εσπερινός στην Ι.Π του Μεσολογγίου και στο Αγρίνιο


Σήμερα Κυριακή της Τυρινής, 18 Φεβρουαρίου 2018 και ώρα 18:00’ το απόγευμα θα τελεσθεί ο Α´ Κατανυκτικός Εσπερινός, ο οποίος ονομάζεται και Εσπερινός της Συγγνώμης, επειδή κατά τη διάρκειά του οι χριστιανοί ανταλλάσσουν τον ασπασμό της συγγνώμης, συγχωρώντας ο ένας τον άλλον στην αρχή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, θα τελεσθεί:
  • Στην Ιερά Πόλη Μεσολογγίου, στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος, με ομιλητή τον πανοσιολογιώτατο αρχιμανδρίτη Επιφάνιο Καραγεώργο, Πρωτοσύγκελλο της Ιεράς Μητροπόλεώς μας.
  • Στην πόλη του Αγρινίου, στον Ιερό Ναό Αγίου Χριστοφόρου, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας, Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. ΚΟΣΜΑ, ο οποίος θα κηρύξει και τον θείο λόγο.

Παρασκευή, 16 Φεβρουαρίου 2018

Eγκύκλιος Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας για την έναρξη της Μεγάλης Τεσσαρακοστής

Εν Ιερα Πόλει του Μεσολογγίου τη 12η Φεβρουαρίου 2018
Π Ο Ι Μ Α Ν Τ Ο Ρ Ι Κ Η    Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ
( Εγκύκλιος υπ αριθμ 102 )

Κ Ο Σ Μ Α Σ 

Χαριτι Θεού Επίσκοπος και Μητροπολίτηςτης Αγιωτάτης Μητροπόλεως Αιτωλιας & Ακαρνανίας

Αγαπητοί πατέρες και αδελφοί!

Το μεγάλο, το ουράνιο, το σωτήριο δώρο, μας το χαρίζει και πάλι εφέτος η αγάπη του Τριαδικού Θεού. Ανατέλλει σε λίγο η Μεγάλη Τεσσαρακοστή, το μεγαλύτερο σε χρονική διάρκεια τμήμα του Τριωδίου.
«Το στάδιον των αρετών ηνέωκται, οι βουλόμενοι αθλήσαι εισέλθετε» μας είπε σήμερα η Εκκλησία μας.
Μας χαρίζει ο Κύριος την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, μας προσφέρει και τα πνευματικά όπλα και τα μέσα για να καλλιεργήσουμε αρετές, να γίνουμε δοχεία του Αγίου Πνεύματος, να «ομοιωθούμε Θεώ», να ζήσουμε θεάρεστα και σωτήρια τα άχραντα Πάθη και την Λαμπροφόρο Ανάστασι του Λυτρωτού μας Κυρίου Ιησού Χριστού.
Ο,τι άλλο αποκτήσουμε, π.χ. αξιώματα, πλούτη, τιμές, αγαθά θα τα χάσουμε. Το μόνο απόκτημα που είναι αναφαίρετο, είναι οι αρετές.
Με πολύ πόνο λέμε ότι ενώ η Μεγάλη Τεσσαρακοστή έρχεται με τόση μεγάλη προσφορά στους χριστιανούς, πολλοί χριστιανοί είναι αδιάφοροι. Ούτε καν τους συγκινεί, ούτε τους επηρεάζει ο ερχομός της Σαρακοστής και η φωνή της Εκκλησίας. Νηστεία και εγκράτεια προτρέπει η Εκκλησία; Καλοφαγία και κρεοφαγία μέχρι το Πάσχα θέλουν αυτοί. Κατάνυξι και προσευχή ζητάει η Εκκλησία; Περισσότερα ξεφαντώματα, χορούς, μέθες, καρναβάλια και ασωτείες επιθυμούν.
Μήπως έχει επηρεάσει και εμάς όλη αυτή η σκοτοδίνη, η σύγχυσι του κόσμου; Μήπως και η δική μας προαίρεσι, η επιθυμία του πνευματικού αγώνος, ο πόθος της αποκτήσεως των αρετών, έχουν επηρεασθεί, και νωχελικά, κοιμισμένα η και αδιάφορα ακόμη, εισερχόμαστε στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή;
Οι αληθινοί, οι συνειδητοί ορθόδοξοι χριστιανοί περιμένουν με λαχτάρα την Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Περιμένουν την καθαρά εβδομάδα, τις Τετάρτες και τις Παρασκευές με τις Θείες Λειτουργίες των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων, με τους Χαιρετισμούς της Παναγίας μας, τις Κυριακές με τις κατανυκτικές Θείες Λειτουργίες του Μεγάλου Βασιλείου, τους γλυκείς κατανυκτικούς Εσπερινούς και τα Μεγάλα Απόδειπνα.
Με τον κατανυκτικό Εσπερινό που θα ψαλή σήμερα το απόγευμα στους Ιερούς Ναούς, αρχίζει η Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Το έχουμε πιστέψει; Είμαστε ολόψυχα πρόθυμοι εφέτος να την ζήσουμε; Είμαστε έτοιμοι;
Με πατρική αγάπη και φωνή θέλω να μεταφέρω σήμερα σε όλους σας, κληρικούς και λαϊκούς, την αφυπνιστική φωνή του Παναγίου Πνεύματος, την οποία περιέχει στην προς Εφεσίους Επιστολή του ο Απόστολος Παύλος: «Έγειρε ο καθεύδων και ανάστα εκ των νεκρών» (Εφεσ. ε’, 14). «Σήκω επάνω εσύ που κοιμάσαι τον ύπνο της αμαρτίας και αναστήσου από την νέκρα και το θάνατο στον οποίο σε έριξε η αμαρτία», μας φωνάζει το Πανάγιον Πνεύμα.
Την εποχή μας την χαρακτηρίζει η ρηχότητα, η τρυφηλότητα, η χαλαρότητα. Στην εποχή μας κυριαρχούν τα πάθη. Οι άνθρωποι αγαπούν την άνεσι, την ραθυμία. Θηρεύουν την απόλαυσι των ηδονών. Το γήινο, το υλιστικό φρόνημα διαμορφώνει τα διανοήματα, εμπνέει τις επιθυμίες, τα συναισθήματα, τους λόγους και τις πράξεις των ανθρώπων. 
Όλα αυτά ίσως να επηρέασαν και τη δική μας ψυχική και πνευματική κατάστασι, να έχουν θολώσει, να έχουν αμβλύνει και αδρανοποιήσει την αγωνιστική μας διάθεσι για αληθινή βίωσι της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, ίσως να μας έφεραν σε πνευματική υπνηλία. Και τότε; Θα χάσουμε την Μεγάλη Τεσσαρακοστή; Θα κοιμώμαστε τον βαθύ πνευματικό ύπνο αδιαφορώντας για το πνευματικό μεγαλείο και την προσφορά της;
Αυτός που κοιμάται, βρίσκεται σε τελεία άγνοια όλων των κινδύνων του, δεν αντιλαμβάνεται τους κλέπτες, τους ληστές, τους εχθρούς του, οι οποίοι εισέρχονται στο σπίτι του. Κινδυνεύει η ζωή του κι αυτός κοιμάται. Αυτό θα πάθουμε κι εμείς στον πνευματικό μας αγώνα, όταν μείνουμε κοιμισμένοι.  Αὐτός που κοιμάται τον ύπνο της αμαρτίας, δεν μπορεί να ζήση Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Όταν κοιμώμαστε, ο διάβολος, η κοσμική ζωή συνανθρώπων μας και τα δικά μας πάθη, θα μας στερήσουν την αγία ζωή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και θα μας βυθίσουν περισσότερο στην αμαρτία.
«Ώρα ημάς ήδη εξ ύπνου εγερθήναι» (Ρωμ. ιγ’, 11). Είναι πλέον ώρα να ξυπνήσουμε, να σηκωθούμε από τον ύπνο της αμελείας, όπως μας συμβουλεύει ο Απόστολος Παύλος.
Ελάτε, ελάτε, αγαπητοί, αυτή τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή να αφυπνισθούμε, να εγερθούμε, να ξυπνήσουμε πνευματικά, να αναλάβουμε την πνευματική μας πανοπλία και να εισέλθουμε στο πνευματικό στάδιο δυνατοί και χαρούμενοι, με σωτήριες αποφάσεις.
«Μετανοίας ο καιρός και δεήσεως ώρα». Άγρυπνοι, ας μελετήσουμε τα ιερά κείμενα, ας φέρουμε το λόγο του Θεού στις καρδιές μας, ας προσέξουμε πολύ τους λογισμούς μας, τις αισθήσεις μας, τις επιθυμίες μας. Αυτές τις άγιες ημέρες ας καλλιεργήσουμε τη σωφροσύνη, την νηστεία και την εγκράτεια.
Ιδιαίτερα ας ανακρίνουμε τον εαυτό μας με προσοχή και αυστηρότητα, με συναίσθησι και συντριβή. Με μετάνοια τελώνου και ασώτου υιού, ας τρέξουμε στον πνευματικό μας πατέρα, στο μυστήριο της ιεράς Εξομολογήσεως.
Παράλληλα ας αξιοποιήσουμε τον λατρευτικό πλούτο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής για να κοινωνήσουμε με τον Κύριο καθαρά, θεάρεστα. Να προσευχηθούμε θερμά στους Ιερούς Ναούς, αλλά και στο προσωπικό μας ταμιείο, να ενωθούμε μαζί του με τα Άχραντα Μυστήρια.
Έτσι, με την εγρήγορσι, θα αποφύγουμε τους πολεμίους, οι οποίοι θέλουν και την Μεγάλη Τεσσαρακοστή να την ζήσουμε με αμαρτία.
Έτσι, θα ανέβουμε καθαροί και άξιοι το Γολγοθά, για να χαρούμε και να ζήσουμε και την δική μας Ανάστασι και σωτηρία.

Εύχομαι καλή, καθαρή, αγιασμένη, ευλογημένη Μεγάλη Τεσσαρακοστή.”

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
+  Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΚΟΣΜΑΣ

Σκέψεις για τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή


Είναι γνωστό πως στην περίοδο αυτή έχουμε δύο νηστείες. Είναι περίπου επτά εβδομάδες αυστηρής νηστείας και μία η εβδομάδα της Τυρινής που προηγείται, οκτώ. Για πολλούς είναι μια ευχάριστη και επιθυμητή περίοδος, ενώ για άλλους είναι δύσκολη και για άλλους καθόλου ευχάριστη. Θα προσπαθήσουμε να πούμε λίγες σκέψεις για την περίοδο αυτή, όπως την έχουν χαρακτηρίσει οι άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας. 
    Πρώτα πρώτα να θυμηθούμε τον άγιο Ιωάννη το Δαμασκηνό, που κάνει μια γενική παρατήρηση για την αγία Τεσσαρακοστή. Λέγει προς όλους μας: «Την Τεσσαρακοστήν μη εξουθενείτε• μίμησιν γαρ περιέχει της του Χριστού πολιτείας». Είναι σημαντική παρατήρηση αυτή. Ο Χριστός δεν εξουθενώνει, δηλ. δεν αφαιρεί τη δύναμη της μεγάλης Τεσσαρακοστής. Πιο πλατειά θα λέγαμε, δεν περιφρονεί την μεγάλη Τεσσαρακοστή. Δε λέγει πως η περίοδος αυτή δεν είναι σωστή, ούτε κοροϊδεύει τη νηστεία της Εκκλησίας, ούτε την ατιμάζει, ούτε δυσανασχετεί με τον ερχομό της, ούτε εύχεται να περάσει γρήγορα, ούτε καταλύει τη νηστεία επιδεικτικά και χωρίς λόγο, ούτε προπαγανδίζει πως οι καιροί άλλαξαν και πρέπει να αλλάξουμε και εμείς. 
     Η αγία Τεσσαρακοστή είναι μια μίμηση της ζωής του Χριστού. Μετά τη βάπτισή Του πήγε στην έρημο και εκεί «νηστεύσας ημέρας τεσσαράκοντα και νύκτας τεσσαράκοντα ύστερον επείνασεν» (Ματθ. 4,2). Ο Χριστός ήταν τέλειος άνθρωπος και μέσα Του δεν είχε την αμαρτητική φορά, αλλά χρειαζόταν να μας δώσει τύπο ζωής. Έπρεπε να έχουμε μια εικόνα ασκήσεως μπροστά μας, για να επιτύχουμε του σκοπού μας, που είναι η ένωσή μας με το Θεό. Κατά την περίοδο αυτή δέχθηκε και τους πειρασμούς του διαβόλου και κατά τη διάρκεια των πειρασμών Του «άγγελοι διηκόνουν αυτώ» (Μάρκ. 1,13). Πολλά διδάγματα έχει να μας δώσει η περίοδος των πειρασμών του Κυρίου. 
     Ο Χριστός εκπαιδεύθηκε τρόπον τινά στους πειρασμούς με τη νηστεία. Αργότερα ο διάβολος σαν μια φοβερή θύελλα θα επιπέσει επάνω Του. Σ’ όλους τους πειρασμούς βγήκε νικητής. Το ίδιο και ο πιστός. Στη ζωή μας θα έχουμε πολλούς πειρασμούς. Χρειαζόμαστε εκπαίδευση. Η περίοδος της νηστείας είναι μια πνευματική εκπαίδευση του Χριστιανού. Μαθαίνει να πολεμά. Ο Κύριος μας έδειξε τον τρόπο, αφού πρώτα αυτός πειράσθηκε. 
     Ο Χριστός μέσα στην περίοδο της νηστείας πειράσθηκε και νίκησε. Επίσης και οι πιστοί πειράζονται. Γιατί παραχωρεί τους πειρασμούς ο Θεός; Για να πληροφορηθούμε πως είμαστε ανώτεροι απ’ αυτούς. Για να ταπεινωνόμαστε. Για να πληροφορηθεί ο δαίμονας πως τον εγκαταλείψαμε. Για να ασκηθούμε. Για να λάβουμε σαφή πείρα της δωρεάς του Θεού. Άγγελοι Κυρίου στηρίζουν τους αγωνιστές. 
    Ο διάβολος πείραξε το Χριστό κατά την περίοδο της νηστείας όχι μόνο με τον τρόπο, αλλά και με τον τόπο. Η μοναξιά και η απομόνωση είναι πολλές φορές όπλα του διαβόλου. Παράδειγμα η Εύα, την οποία πείραξε, όταν ήταν χωρισμένη από τον Αδάμ. Ακόμη, η απομόνωση φέρνει μερικές φορές την μονοτονία, την ακηδία, την πείνα, την αδημονία. Τότε κατά την περίοδο της νηστείας παίρνει θάρρος και επιτίθεται εναντίον μας. Όταν όμως μας δει μαζί με τους άλλους και συγκεκροτημένους, δεν έχει το θάρρος (γράφει ο ιερός Χρυσόστομος) να μας κάνει μεγάλη ζημιά. Γι’ αυτό, λοιπόν, στην περίοδο της νηστείας να συχνάζουμε στην Εκκλησία, στις ακολουθίες, και όλοι μαζί να στηρίζουμε ο ένας τον άλλο για να ενθαρρυνόμαστε πως στον αγώνα μας δεν είμαστε μόνοι, αλλά μαζί μας είναι όλη η Εκκλησία. Τον Κύριο Τον ενθάρρυναν οι άγγελοι του Θεού. Καταλαβαίνουμε, συνεπώς, πόση μεγάλη ωφέλεια παίρνουμε από την αγία Τεσσαρακοστή. 
     Μετά, ένας άλλος Άγιος της Εκκλησίας μας, ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, γράφει πως κατά την περίοδο της μεγάλης Τεσσαρακοστής ο άνθρωπος εμπορεύεται την πνευματική εμπορία και συγκεντρώνει πολύ πλούτο αρετής. Τονίζει πως δεν είναι μεγάλο κατόρθωμα να διέλθουμε τις ημέρες απλώς της νηστείας, αλλά σημασία έχει να διορθώσουμε κάτι από τα ελαττώματά μας και να πλυθούμε από τα αμαρτήματά μας, «ει διωρθώσαμέν τι των ημετέρων ελαττωμάτων, ει τα αμαρτήματα απενιψάμεθα». 
    Συνηθίζουμε να ρωτάμε ο ένας τον άλλο κατά την περίοδο της Τεσσαρακοστής «πόσας έκαστος εβδομάδας ενήστευσε• και έστιν ακούσαι λεγόντων των μεν, ότι δύο, των δε ότι τρεις, των δε, ότι πάσας ενήστευσαν τας εβδομάδας», δηλαδή συμβαίνει να ακούς να λένε άλλος μεν πως νήστευσε δύο, άλλος τρεις και άλλος όλες τις εβδομάδες. Και ποιό είναι το κέρδος, εάν δίχως κατορθώματα αρετής περάσουμε την περίοδο της νηστείας; 
    Εάν κάποιος λέγει, ότι νήστευσα όλη την περίοδο της Τεσσαρακοστής, συ ειπέ, ότι είχα εχθρόν και συμφιλιώθηκα μ’ αυτόν• είχα συνήθεια να κατηγορώ και την εσταμάτησα• είχα συνήθεια να ορκίζομαι και απαλλάχθηκα από την κακή συνήθεια.... Καμία ωφέλεια δεν θα έχουμε από την νηστεία, αν απλώς και μόνο την περάσουμε εική και ως έτυχε. Αν περάσουμε τη νηστεία των φαγητών, όταν περάσουν οι σαράντα ημέρες, περνά και η νηστεία• αν όμως απέχουμε από τα αμαρτήματα και η περίοδος της νηστείας να περάσει, εκείνη η νηστεία (δηλ. των αμαρτημάτων) πάλιν μένει και θα είναι συνεχής η ωφέλεια σε μας και πριν ακόμα από τη Βασιλεία των Ουρανών θα μας χαρίσει όχι μικρές αμοιβές εδώ. 
     Βλέπουμε πως η μεγάλη Τεσσαρακοστή δεν είναι μια περίοδος για να νηστεύσουμε μόνο από φαγητά, αλλά για να εξασκούμαστε στην αρετή. Όταν όλα αυτά τα κατορθώσουμε, τότε θα αξιωθούμε την κυρία ημέρα να προσέλθουμε στην πνευματική τράπεζα, δηλ. στη θεία Ευχαριστία, για να κοινωνήσουμε. Η προσέλευση στο μυστήριο της ζωής είναι ικανό κίνητρο, για να μας παρακινεί στην πνευματική μας άσκηση. 
     Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος τονίζει πως η νηστεία είναι και καθάρσιο του εαυτού μας. Προ της μεγάλης ημέρας του Πάσχα, «κάθαρσίς εστι προεόρτιος». Ο χριστιανός επιτυγχάνει τη «συννέκρωση» με το Χριστό, συμμετέχει στη νέκρωση του Χριστού. Όπως ο Κύριος νεκρώνει τη σάρκα Του για τη σωτηρία του κόσμου, έτσι και οι χριστιανοί νεκρώνουν τα πάθη τους για τη σωτηρία την ιδική τους. Ο Κύριος νήστευσε λίγο πριν από τον πειρασμό, εμείς πριν από το Πάσχα. 
Με τέτοιες σκέψεις ας διέλθουμε το στάδιο της μεγάλης Τεσσαρακοστής για να ωφεληθούμε πολύ.

Κυριακή της Τυρινής, Κυριακή της συγχωρητικότητας


   Τρία σημεία, τρεις κατευθυντήριες γραμμές, εν όψει της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής που από αύριο αρχίζει, θέτει ενώπιόν μας η σημερινή ευαγγελική περικοπή. Τρεις προτάσεις από την επί του Όρους Ομιλία του Χριστού, όπως μας την μεταφέρει ο ευαγγελιστής Ματθαίος. Και όπως θα δούμε, αυτές οι παράμετροι και οι πνευματικές προϋποθέσεις είναι πολύ σημαντικές, ώστε να αξιοποιήσουμε επωφελώς και εποικοδομητικά την περίοδο που προηγείται των εορτών του Πάθους και της Αναστάσεως του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.
      Το πρώτο είναι η αρχή της συγγνώμης: «εάν συγχωρείτε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρεί και σάς ο Πατέρας σας ο επουράνιος. Αν πάλι δεν συγχωρείτε τους ανθρώπους, ούτε και ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει τα δικά σας αμαρτήματα», μας λέει ο Κύριος. Συχνά στη ζωή μας πέφτουμε σε σφάλματα, και έχουμε την ανάγκη, και ενίοτε την απαίτηση, να μας συγχωρήσουν οι συνάνθρωποί μας, και παράλληλα επιζητούμε και προσευχόμαστε για τη άφεση από τον Θεό. Προϋπόθεση όμως της συγγνώμης του Θεού αποτελεί η δική μας συμπεριφορά προς τους αδελφούς μας. Δεν μπορούμε να ζητάμε το έλεος του Θεού, κι εμείς να είμαστε ανάλγητοι και σκληροί απέναντι σε όσους έχουν κάνει κάποιο λάθος ή έχουν σφάλλει απέναντί μας. Δεν μπορούμε να θεωρούμε τους εαυτούς μας ως καλούς χριστιανούς, από τη στιγμή που δεν μπορούμε να συγχωρέσουμε έστω και έναν άνθρωπο. Γι αυτό και στην Κυριακή Προσευχή, στο “Πάτερ ημών...”, λέμε “και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών”, δηλαδή συγχώρησέ μας Κύριε, όπως κι εμείς συγχωρούμε εκείνους που μας έχουν βλάψει. Επομένως, κριτήριο της συγγνώμης του Θεού είναι η δική μας στάση προς τους συνανθρώπους μας.
       Το δεύτερο σημείο αφορά τα εξωτερικά στοιχεία του ανθρώπου που νηστεύει: “όταν νηστεύετε να μην το δείχνετε, όπως οι υποκριτές που κυκλοφορούν με σκυθρωπά πρόσωπα, για να φανούν ότι τάχα νηστεύουν. Αλλά να είστε περιποιημένοι και να μη δείχνετε ότι νηστεύετε, και ο Θεός που βλέπει τί γίνεται στα κρυφά, θα σας ανταμείψει στα φανερά”. Αποτελεί μεγάλη αρρώστια για κάθε εποχή η υποκρισία, η ωραιοποίηση του εξωτερικού μας προφίλ, και αυτό στηλιτεύει ο Χριστός. Η νηστεία δεν μπορεί να συνοδεύεται από αυτοπροβολή και υπερηφάνεια, διότι αποτελεί προσωπική άσκηση και θυσία προς τον Θεό, ο οποίος βλέπει τον κόπο μας, αφουγκράζεται τις προσευχές μας και ανταποκρίνεται με σωτήριο τρόπο στα δίκαια αιτήματά μας. Η νηστεία απαιτεί σεμνότητα, όχι διαφήμιση, ούτε κατάκριση του πλησίον. Γι αυτό, για να αναφέρουμε ένα παράδειγμα, όταν κατά την περίοδο της Σαρακοστής μας προσφέρουν κάτι, πριν ρωτήσουμε αυτό είναι νηστίσιμο ή όχι, ας αναλογιστούμε εάν η ερώτηση αυτή καλλιεργεί στην προκειμένη περίπτωση την αγάπη μεταξύ των εν Χριστώ αδελφών ή αποτελεί υπεροπτική δήλωση και επίδειξη ότι τάχα εμείς νηστεύουμε, ενώ οι άλλοι όχι. Άλλωστε, μέσα από τους βίους των Αγίων, κι ακόμα περισσότερο των ασκητών της ερήμου, γνωρίζουμε ποιά είναι η ορθή αντιμετώπιση ενός τέτοιου διλήμματος.
         Το τρίτο σημείο αφορά τους θησαυρούς, τους επίγειους και τους επουράνιους. Ο Χριστός μάς αποτρέπει να συνάγουμε επίγειους θησαυρούς, που φθείρονται και αφανίζονται είτε από φυσικά αίτια είτε από τους κλέπτες. Αντίθετα, μάς προτρέπει να συγκεντρώνουμε πνευματικούς θησαυρούς, που παραμένουν ασύλητοι και αναλλοίωτοι. “Γιατί, όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί είναι και η καρδιά σας”, θα μας πει τελειώνοντας τη σημερινή περικοπή. Και όντως, έτσι είναι. Ακόμα και οι άνθρωποι που δεν θα τους χαρακτήριζε κανείς πλούσιους, όταν είναι επικεντρωμένοι στην απόκτηση των υλικών αγαθών και του επίγειου πλούτου, κάθε τους ενέργεια, κάθε τους πράξη την περιστρέφουν γύρω από αυτή την επιθυμία, το πώς δηλαδή θα αποκτήσουν όλο και περισσότερα αγαθά, και στην ουσία ξεχνούν όχι μόνο να ζήσουν την καθημερινότητά τους με ειρήνη και ευχαριστώντας τον δωρεοδότη Θεό, αλλά και ότι όσα και αν αποκτήσει ο άνθρωπος επί της γης, είναι εφήμερα και πρόσκαιρα, αφού τελικά στο ταξίδι μας προς την αιωνιότητα τίποτε από αυτά δεν πρόκειται να πάρουμε μαζί μας. Αντίθετα, οι πνευματικοί θησαυροί, οι επουράνιοι, είναι εκείνοι που παραμένουν και πλουτίζουν ουσιαστικά τον άνθρωπο.
       Αυτές οι τρεις αρχές, η συγχωρητικότητα, η απλότητα και η επιθυμία των επουράνιων αγαθών, ή αντίθετα, η έλλειψη σκληροκαρδίας, υποκρισίας και φιλαργυρίας, οφείλουν να συνοδεύουν την πορεία της ζωής μας, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής που από αύριο ανοίγεται μπροστά μας. Μόνο τότε η νηστεία θα είναι ουσιαστική και καρποφόρα για την πνευματική μας ζωή, και δεν θα εξαντληθεί σε μια απλή αποχή από συγκεκριμένες τροφές, όταν δηλαδή φροντίζουμε να καλλιεργούμε μέσα μας την αγάπη προς τον πλησίον, την ταπείνωση και απλότητα, και κάθε πνευματικό αγαθό.α

Όχι μετάνοια και εξομολόγηση μόνο την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, αλλά καθ' όλο το έτος

     Ανάμεσα στις άλλες ανεκτίμητες δωρεές, που μας έδωσε ό Θεός και Λυτρωτής μας, είναι και το σωτήριο μυστήριο της Μετανοίας ή, όπως συνήθως το λέμε, της Εξομολογήσεως, με το οποίο συγχωρούνται και εξαφανίζονται οι αμαρτίες μας. Χωρίς την εξομολόγηση δεν θα μπορούσε να σωθεί κανείς, όσες αρετές κι αν είχε, γιατί δεν μπορεί να βρεθεί άνθρωπος, που να μην αμάρτησε ποτέ.
     Η ταπεινή ομολογία των αμαρτιών μας είναι πολύ ευάρεστη στον Κύριο. Αν ό Αδάμ, μετά την παρακοή και την πτώση του, παραδεχόταν μετανοημένος το σφάλμα του, θα έβρισκε συγχώρηση από τον πανάγαθο θεό. Ακόμα και ο Κάιν, που έκανε έναν τόσο αποτρόπαιο φόνο, μπορούσε να μετανοήσει και να συγχωρηθεί. Έτσι έκανε ό βασιλιάς Δαβίδ. Μολονότι έπεσε σε δύο θανάσιμα αμαρτήματα, σε φόνο και μοιχεία, συγχωρήθηκε, επειδή μετανόησε ειλικρινά: «Εξομολογήθηκα την αμαρτία μου στον Κύριο και δεν συγκάλυψα την ανομία μου είπα: "Θα ομολογήσω την ανομία μου στον Κύριο, κατηγορώντας τον εαυτό μου"' κι εσύ αμέσως συγχώρησες την ασέβεια της καρδιάς μου» (Ψαλμ. 31:5).
Για να κάνεις όμως μια σωστή εξομολόγηση, για να καθαρίσεις όλους τους ρύπους της συνειδήσεως, για να λευκανθεί και να λαμπρυνθεί η ψυχή σου ενώπιον του Θεού, δεν πρέπει να εξομολογηθείς πρόχειρα και απροετοίμαστα, όπως οι πιο πολλοί χριστιανοί. Ένα Ιερό μυστήριο σαν κι αυτό χρειάζεται και προετοιμασία ανάλογη και προσέλευση με την πρέπουσα καρδιακή κατάσταση.
      Πρώτον. Ετοιμάσου τουλάχιστον δύο-τρεις μέρες νωρίτερα, αποφεύγοντας τις πολλές επαφές με άλλους ανθρώπους και μαζεύοντας το νου σου σε περισυλλογή. Στοχάσου πόσος καιρός είναι που δεν εξομολογήθηκες — μήπως άραγε και ποτέ άλλοτε; — και προσπάθησε να θυμηθείς από τότε μέχρι την ώρα τούτη σε πόσα και ποια αμαρτήματα έπεσες «εν λόγω ή έργω ή κατά διάνοιαν», είτε από πρόθεση είτε από αμέλεια ή απροσεξία
      Δεύτερον. Όταν θα πας στον πνευματικό, θα του πεις όλες τις αμαρτίες σου, όπως ακριβώς έγιναν. Τίποτα δεν θα κρύψεις, τίποτα δεν θ’ αλλοιώσεις, σε κανέναν άλλο δεν θα ρίξεις οποιεσδήποτε ευθύνες για τις δικές σου πτώσεις. Επίσης, δεν θα αρκεσθείς σε μία ξερή «καταλογογραφική» απαρίθμηση των αμαρτημάτων, αλλά θα κάνεις και μια γενική παρουσίαση της ψυχικής σου καταστάσεως, των παθών και των ροπών σου, των ελαττωμάτων και των αδυναμιών σου, έτσι ώστε ό πνευματικός, σαν γιατρός ψυχών, να σχηματίσει σφαιρική εικόνα τής ασθένειας σου και να σε βοηθήσει αποτελεσματικά στη θεραπεία της.
     Τρίτον. Ό τρόπος περιγραφής των αμαρτιών πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός, ώστε να συνδυάζει την ακρίβεια με τη σεμνότητα Από το ένα μέρος, δηλαδή, θα αναφέρεις συνοπτικά και χωρίς πολλά λόγια τις συνθήκες και τα επιμέρους στοιχεία κάθε αμαρτίας — το που, το πώς, το πότε κ.λπ. — για να καταλάβει ο πνευματικός το βάρος της. Από το άλλο μέρος, πάλι, πρέπει ν’ αποφεύγεις τις λεπτομερείς και φλύαρες αφηγήσεις, που είναι κουραστικές, κάποτε μάλιστα και σκανδαλιστικές. Αυτές μήτε εσένα ωφελούν μήτε τον πνευματικό. Ας σημειωθεί ιδιαίτερα, ότι, αν αμάρτησες μαζί με άλλο ή αλλά πρόσωπα (λ.χ. έκανες μια κλοπή με μερικούς φίλους σου η πόρνευσες με μια γνωστή σου), καλύτερα είναι να μην αποκαλύψεις την ταυτότητα τους. Μετανόησε εσύ για το δικό σου αμάρτημα, και άφησε τους αυτούς στην κρίση και το έλεος του Κυρίου.
      Τέταρτον. Απ’ όλα πιο σπουδαίο είναι να βρεις πνευματικό έμπειρο, διακριτικό, σοφό και συνετό, ικανό να γιατρέψει, με τη δική σου συνεργεία και του Θεού τη χάρη, τις πληγές και τα τραύματα τής ψυχής σου. Όπως ψάχνεις για καλό γιατρό, που θα είναι σε θέση να θεραπεύσει τις σωματικές σου ασθένειες, έτσι, και πιο επίμονα ακόμα, ψάξε για καλό πνευματικό, που θα συμβάλει στην ψυχική σου θεραπεία Γιατί αλλιώς... «τυφλός αν οδηγεί τυφλό, θα πέσουν κι οι δυο στο χαντάκι» (Ματθ. 15:14). Όταν όμως τον βρεις, μην τον αλλάξεις όσο βρίσκεται στη ζωή αυτή. Ποτέ δεν ωφελούνται εκείνοι που γυρίζουν από πνευματικό σε πνευματικό. Είτε από άγνοια το κάνουν είτε από εγωισμό. Μόνο όταν ένας πνευματικός σε παρακολουθεί συστηματικά και σε γνωρίσει καλά, μπορεί να σε βοηθήσει ουσιαστικά στον αγώνα σου για την κάθαρση και στην πορεία σου προς τη σωτηρία


Μια σωστή εξομολόγηση έχει τα ακόλουθα δέκα ιδιώματα:
1. Είναι σύντομη αλλά και περιεκτική, γίνεται δηλαδή χωρίς παραλείψεις αλλά και χωρίς περιττολογίες, κενολογίες, ταυτολογίες, λοξοδρομίες ή ακόμα και παραμυθολογίες.
2. Είναι ταπεινή, γίνεται δηλαδή με συναίσθηση αμαρτωλότητας και ενοχής, συναίσθηση που αντανακλάται στα λόγια και σ’ όλη την εμφάνιση του χριστιανού.
3. Είναι ειλικρινής, δεν περιέχει δηλαδή τίποτα λιγότερο και τίποτα περισσότερο από την καθαρή αλήθεια, χωρίς προφάσεις, χωρίς δικαιολογίες, χωρίς ενοχοποίηση όχι μόνο άλλων ανθρώπων, μα ούτε κι αυτού του διαβόλου!
4.Είναι άμεση, γίνεται δηλαδή χωρίς αναβολή. Μόλις η συνείδηση σε ελέγξει για αμαρτία, πρέπει να τρέξεις στον πνευματικό να την ξομολογηθείς, γιατί δεν ξέρεις ποια στιγμή θα σ’ επισκεφθεί απροειδοποίητα ό θάνατος.
5. Είναι διακριτική, χαρακτηρίζεται δηλαδή από ευθυκρισία, ορθοφροσύνη και σύνεση, καθώς και από διατύπωση σαφή, προσεκτική και εύτακτη.
6. Είναι πλήρης, περιλαμβάνει δηλαδή όλα τα αμαρτήματα τίποτα δεν πρέπει να παραλείπεται για να ειπωθεί σε άλλον πνευματικό.
7. Είναι τελωνική, γίνεται δηλαδή με βαθειά ευλάβεια και συντριβή, με μιαν αγία ντροπή, σαν εκείνη του τελώνη της ευαγγελικής παραβολής, που δεν τολμούσε ούτε τα μάτια του να σηκώσει στον ουρανό, αλλά χτυπούσε το στήθος του κι έλεγε: «Θεέ μου, σπλαχνίσου με τον αμαρτωλό» (Λουκ. 18:13).
8. Είναι μυστική, δηλαδή πέρα από τον ιερέα - πνευματικό και τον εξομολογούμενο χριστιανό, ούτε μαθαίνει ούτε επιτρέπεται να μάθει άλλος κανείς το περιεχόμενο της εξομολογήσεως. Αν κάποιος - πράγμα απίθανο και πρακτικά, βέβαια, σχεδόν αδύνατο – ακούσει την εξομολόγηση άλλου, έχει χρέος να μην την αποκαλύψει ποτέ και σε κανέναν, αλλά να πάρει μαζί του στον τάφο ό, τι άκουσε. Πολύ περισσότερο ό πνευματικός δεν μπορεί να φανερώσει σε καμιά περίπτωση αμαρτίες που του εξομολογήθηκαν, έστω κι αν αυτό το πληρώσει με τη ζωή του.
9. Είναι αρχή νέας ζωής. Μαζί με την εξομολόγηση παίρνεις στερεή απόφαση ν’ αγωνιστείς ευσυνείδητα, ώστε όχι μόνο να μην επαναλάβεις τα αμαρτήματα που εξομολογήθηκες, αλλά και να επανορθώσεις, αν αυτό είναι πρακτικά δυνατό, ό, τι κακό έκανες (λ.χ. να αποζημιώσεις οποίον αδίκησες, να επιστρέψεις κάτι που έκλεψες, να ζητήσεις συγγνώμη απ’ αυτόν που έβρισες κ.ο.κ.). Σε αντίθετη περίπτωση η μετάνοια σου δεν είναι αληθινή.
10. Συνοδεύεται, τέλος, από πρόθυμη αποδοχή του επιτιμίου ή του κανόνα, που ίσως θα σου ορίσει ο πνευματικός (νηστεία ή ελεημοσύνη ή οτιδήποτε άλλο θεωρήσει πρόσφορο), και που δεν αποτελεί «ποινή» ή «τιμωρία», αλλά ένα θεραπευτικό και παιδαγωγικό μέσο, που αποσκοπεί στην πνευματική υποβοήθηση σου.

Περί νηστείας της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου

Μήπως μερικοί Χριστιανοί νηστεύουμε απρόσεκτα;
Ν η σ τ ε ύ ε ι ς ;
Απόδειξέ το μέσα από τα έργα σου….Ε ά ν   δεις φτωχό, να τον ελεήσεις... Α ν   δεις εχθρό τότε να συμφιλιωθείς μαζί του
Ας μη νηστεύει μόνον το στόμα…  αλλά και το μάτι και η ακοή και τα χέρια και τα πόδια και όλα τα μέλη του σώματος.
Τα χέρια,  από την αρπαγή και την πλεονεξία
Τα πόδια,  από τους δρόμους που οδηγούν σε αμαρτωλά θεάματα
Τα μάτια,  να μην πέφτουν λάγνα πάνω σε όμορφα πρόσωπα ούτε να περιεργάζονται τα κάλλη άλλων. 
Δεν τρως κρέας; Τα μάτια σου,  ας μη φάνε την ακολασία Η ακοή σου,  ας μη δέχεται κακολογίες και διαβολέςΤο στόμα,  ας νηστεύσει από αισχρά λόγια και λοιδορίες. Αφού δεν είμαστε σαν τα ζώα, γιατί πρέπει να δαγκώνουμε και να τρώμε τους αδελφούς μας

Πέμπτη, 15 Φεβρουαρίου 2018

Ο Πνευματικός αγώνας μέσα στην Μεγάλη Τεσσαρακοστή, του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πατρών κκ Χρυσοστόμου


Ἡ εἴσοδός μας στήν Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή σηματοδοτεῖ τήν ἔναρξη ἑνός ἐντονωτέρου πνευματικοῦ ἀγῶνoς, προκειμένου νά φτάσωμε νά προσκυνήσωμε τά σεπτά πάθη τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ιησοῦ Χριστοῦ καί νά τόν δοξάσωμε Ἀναστάντα ἐκ νεκρῶν.
  Αὐτός ὁ ἀγώνας εἶναι δύσκολος, ἀφοῦ ἡ πορεία μας γιά συνάντηση μέ τόν Κύριό μας εἶναι «Γολγοθάς», τόν ὁποῖο ἀνεβαίνομε αἴροντες ὁ καθένας τόν σταυρό του. Ἡ Ἐκκλησία μᾶς ἐνισχύει σ’ αὐτόν τόν ἀνηφορικό δρόμο, χαρίζοντάς μας τήν δυνατότητα νά βαδίζωμε ἔχοντας συνοδοιπόρο μας τόν ἴδιο τόν Κύριό μας Ἰησοῦν Χριστό, ὁ ὁποῖος κάθε φορά πού πέφτομε καί πληγωνόμαστε, μᾶς πιάνει ἀπό τό χέρι καί μᾶς δίδει οὐράνια χάρη καί δύναμη. Ὅμως ἔχομε καί τήν Παναγία μας, ἡ ὁποία μέ τίς πρεσβεῖες της γίνεται ἡ παραμυθία μας, ἡ παρηγοριά μας δηλαδή, καί μέ τό μητρικό γλυκύτατο βλέμμα της στηρίζει τά ἀδύναμα μέλη μας, ὥστε νά φτάσωμε στό εὐλογημένο τέλος. Τήν συνοδεύουν στήν ἱκεσία της οἱ Ἅγιοί μας, οἱ οποῖοι μέ τήν κατά Θεόν βιοτή καί πολιτεία τους, μᾶς ἐμπνέουν καί μᾶς στηρίζουν στήν πνευματική μας πορεία.
Σ’ αὐτό τόν δρόμο ἡ μητέρα μας Ἐκκλησία μᾶς παρέχει καί τά σωτήρια φάρμακα, πού εἶναι, ὅπως ὅλοι καλῶς γνωρίζομε, ἀπαραίτητα γιά τήν θεραπεία τῶν «πληγῶν» μας. Εἶναι ἡ προσευχή, ἡ νηστεία, ἡ νήψη, ἡ φυλακή τοῦ νοός, τό λουτρό τῆς μετανοίας καί ἐξομολογήσεως, καί τέλος ἡ συμμετοχή μας στήν Εὐχαριστιακή Τράπεζα, ὅπου γινόμαστε μέτοχοι τῆς οὐρανίου χαρᾶς καί μακαριότητος, γευόμενοι τοῦ Παναγίου Σώματος καί τοῦ Τιμίου Αἵματος τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Πρέπει ὅμως νά γνωρίζωμε λεπτομερῶς τίς δυσκολίες αὐτῆς τῆς πορείας καί τούς ἐχθρούς μας, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται, ὥστε νά μᾶς ἐμποδίσουν ,παντί τρόπῳ, νά φτάσωμε στό ἐπιθυμητό καί ἅγιο «τέλος», νά ἐπιτύχωμε δηλαδή τήν κατά Χριστόν Ἰησοῦν τελείωση, τήν θέωσή μας.Ἄς δοῦμε λοιπόν, ἐν ὀλίγοις, αὐτούς τούς ἐχθρούς μας, ὥστε νά συντονίσωμε τόν ἀγῶνα μας πρός τελείαν καί βεβαίαν τήν νίκη.
Ὁ πρῶτος ἐχθρός μας εἶναι ὁ ἴδιος ὁ ἑαυτός μας, ὁ ὁποῖος ἐπιθυμεῖ τά ἰδικά του, καί κάθε τόσο τό γαιῶδες, τό  χαμαίζηλον φρόνημά μας ἐξέρχεται εἰς βοσκήν βορβορώδη, ὑπηρετώντας τίς σαρκικές ἡδονές καί ἐπιθυμίες μας. Ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Παῦλος γράφει σχετικά μέ αὐτό τό θέμα: «Βλέπω δέ ἕτερον νόμον ἐν τοῖς μέλεσί μου, ἀντιστρατευόμενον τῷ νόμῳ τοῦ νοός μου καί αἰχμαλωτίζοντά με ἐν τῷ νόμῳ τῆς ἁμαρτίας τῷ ὄντι ἐν τοῖς μέλεσί μου» (Ρωμ. ζ’.23).
Ὅ Ἅγιος Διάδοχος Φωτικῆς κάνει ἐπίσης λόγο γιά τίς σωματικές αἰσθήσεις, ἀφοῦ ἔχομε σῶμα, οἱ ὁποῖες πολλάκις ἐπαναστατοῦν ἐναντίον τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ, ἀλλά κάνει λόγο καί γιά τήν ψυχική αἴσθηση, ἀφοῦ ἔχομε καί ψυχή.
Ὁ ἐμπαθής καί πεπτωκώς ἄνθρωπος, ἔχει φρόνημα σαρκικό καί ὑπηρετεῖ δουλικά τά ταπεινά ἔνστικτα. Ζεῖ γιά τήν εὐχαρίστηση τῶν σωματικῶν αἰσθήσεων, ἡ ὁποία εἶναι πρόσκαιρη καί καταστροφική. Ὅ ἂνθρωπος αὐτῆς τῆς κατηγορίας, «τόν ἀγῶνα πάντα πρός τά ὁρώμενα ἔχει… Σκοτεινός εἰσί τοῖς φρονήμασι καί τῶν ἀκτίνων τοῦ θείου φωτός πάντων ἀμέτοχος» (Νικήτας Στηθᾶτος).
Ὁ πλέον χαρακτηριστικός ὅμως λόγος γιά αὐτό τό εἶδος ἀνθρώπου, εἶναι ἐκεῖνος τοῦ ὁσίου Μακαρίου τοῦ Αἰγυπτίου: «Ὁ σαρκικῇ προαιρέσει ἄνθρωπος, ὁπόταν περί Θεοῦ ἀκούσῃ, ὡς ἀηδεῖ ὁμιλία περιοχλούμενος τόν νοῦν ἀηδιάζεται, καθώς καί ὁ προφήτης λέγει: “ἐγένετο αὐτοῖς ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ὡς ἔμετος”».
Ὁ δεύτερος ἐχθρός μας εἶναι ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος μέ τό δικό του «κοσμικό», ἁμαρτωλό φρόνημα καί μέ τήν δύναμη πού διαθέτει, μᾶς ἑλκύει συνεχῶς πρός τά ἡδέα (εὐχάριστα) τῆς γῆς, τά ὁποῖα εἶναι φθαρτά καί παρέρχονται ἀνεπιστρεπτί. Μᾶς ξεγελάει λέγοντάς μας ὅτι ἡ εὐτυχία καί ἡ χαρά εὑρίσκονται ἐδῶ καί ὅτι ὅταν κλείσωμε τά μάτια μας ὅλα τελειώνουν, λές καί ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἕνα ὄν χωρίς εἶδος καί πνευματικό κάλλος.
Ὁ κόσμος, μᾶς κινεῖ σέ ἐξωστρέφεια καί διασπᾶ τίς ἐσωτερικές μας δυνάμεις, ὥστε νά εὑρισκώμεθα συνεχῶς σέ πνευματική ραστώνη καί νά ζοῦμε ἁπλῶς στό «κατά φύσιν», χωρίς πνευματική πρόοδο καί ἀνάταση.
Θά ἀναφέρω δύο πολύ χαρακτηριστικά παραδείγματα, τά ὁποῖα ἔχουν τήν φιλοσοφία τοῦ, «δέν πειράζει…».
Συνήντησα μετά τήν Πρωτοχρονιά γυναῖκα, μεγάλης ἡλικίας, ἡ ὁποία μοῦ εἶπε «ἐν χαρᾷ» ὅτι ἦτο εὐτυχής, διότι ἐξεπληρώθη ἡ ἐπιθυμία της, πρίν πεθάνει νά πάῃ στό καζίνο. Βρέ γιαγιά, εἶπα, τί λές! Πῆγες ἐσύ στό καζίνο; Ναί Δεσπότη μου, εἶναι κακό; Μά ἐκεῖ εἶναι ναός τοῦ διαβόλου, τῆς εἶπα. Δέν ἔπαιξα λεφτά Δεσπότη μου, ἀλλά… εἶναι ὡραῖα… Θά πάω Δεσπότη μου νά ἐξομολογηθῶ γιά νά μέ συγχωρέσῃ ὁ Θεός.
Ἄχ αὐτή ἡ νοοτροπία, εἶπα μέσα μου, πόσους ἔχει ὁδηγήσει σέ καταστάσεις ὀδυνηρές! «Ἔλα βρέ ἀδελφέ, καί τί ἔγινε…;» Ἡ ἐξωστρέφεια, τό κοσμικό φρόνημα, τό ὁποῖο μᾶς μπερδεύει καί μᾶς ἀποπροσανατολίζει.
Δεύτερο παράδειγμα εἶναι ἡ συμμετοχή τῶν ἀνθρώπων στίς καρναβαλικές ἐκδηλώσεις, οἱ ὁποῖες εἶναι ξένες μέ τό ἦθος καί τά δεδομένα τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως καί τῆς Ἐκκλησίας μας. «Ἔ, δέν πειράζει πού βγαίνομε γιά νά ξεφαντώσωμε…», λένε οἱ περισσότεροι. Αὐτό τό, «δέν πειράζει» τοῦ κοσμικοῦ φρονήματος ὁδηγεῖ στό παντελές ξέφτισμα τῆς πνευματικῆς ζωῆς.
Τρίτος ἐχθρός μας εἶναι ὁ μισόκαλος διάβολος, ὁ ὁποῖος ἐργάζεται νυχθημερόν ἐναντίον τοῦ θείου θελήματος καί διαβάλλει συνεχῶς τόν Θεό στόν ἄνθρωπο, ὡς μιαρός ψυθιριστής. Ὁ Ἅγιος Ἀντώνιος μιλάει μέ σαφήνεια καί προειδοποιεῖ: «Εἶδον τάς παγίδας τοῦ διαβόλου ἡπλωμένας ἐν τῇ γῇ». Καραδοκεῖ, ὁ πειραστής, σέ κάθε μας βῆμα καί έπιζητεῖ μανιακῷ τῷ τρόπῳ τίνα καταπίῃ.
Ὁ ἄνθρωπος, «πεσών ὑπό τήν ἐξουσίαν τοῦ διαβόλου κλονεῖται τῷ δεινῷ ἀνέμῳ τῆς ἁμαρτίας πνέοντι, καί σείονται ψυχαί καί λογισμοί καί νοῦς. Ὁμοιάζει δέ σίτῳ βεβλημένῳ τῷ σινίῳ τῆς γῆς ταύτης σινιαζόμενος ἐν ἀστάτοις λογισμοῖς τοῦ κόσμου τούτου καί σάλῳ ἀπαύστῳ τῶν γηίνων πραγμάτων, ἐπιθυμιῶν καί πολυπλόκων ἐννοιῶν, ὑλικῶν καί ἡδονῶν παντοδαπῶν καί ποικίλων» (Ἅγιος Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος).
Τά τεχνάσματα τοῦ διαβόλου εἶναι ποικίλα καί φοβερά, ἀφοῦ κτυπάει στό σημεῖο ὅπου ὑπάρχει ἡ ἀδυναμία τοῦ καθενός μας. Ὅπως τό πτηνό δρυοκολάπτης κτυπάει μέ τό ράμφος του τόν κορμό τοῦ δένδρου, προκειμένου νά εὕρῃ κούφιο σημεῖο καί νά κτίσῃ τήν φωλιά του ἤ νά κορέσῃ τήν πεῖνα του, ἔτσι καί ὁ διάβολος κτυπάει τόν ἄνθρωπο ἐκεῖ ὅπου εἶναι κούφιος καί κενός, προκειμένου νά ἐγκαταστήσῃ τό στρατηγεῖο του.
Οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας συνιστοῦν τήν συνεχῆ μνήμη καί ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, πού γλυκαίνουν τήν καρδιά τοῦ ἀνθρώπου, ἀφοῦ στό βάθος τῆς καρδιᾶς μας εἶναι ἐγκαθιδρυμένη ἡ χάρις τοῦ Κυρίου μας, τήν ὁποία ἐλάβαμε μέ τό ἅγιο Βάπτισμα.
Ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἐλευθερώνει τόν ἄνθρωπο ἀπό τίς γήινες μέριμνες καί «τότε αὐτῷ ὀχλεῖ ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ καθαρίζων αὐτόν ἐν αἰσθήσει πολλῇ καί πάσης τῆς γεώδους παχύτητος» (Ἅγιος Διάδοχος Φωτικῆς).
Πολλάκις αἰσθάνομαι λύπην βαθυτάτην στήν ψυχή μου, ὅταν σκέπτωμαι ὅτι λίγοι ἀγωνίζονται σωστά καί συνειδητά τόν καλόν ἀγῶνα κατά τήν διάρκεια τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἀλλά καί καθ’ ὅλη τήν διάρκεια τοῦ ἔτους καί ἀκόμη λιγότεροι φτάνουν στό τέρμα.
Εἶναι φανερό ὅτι οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι ζοῦν «βίον ἐπίπλαστον», χωρίς ἰδιαίτερο κόπο καί πνευματική ἄσκηση, καί γιά τοῦτο ἔχουν ἀδύναμες πνευματικές αἰσθήσεις καί δέν ἀντέχουν στούς δεινούς ἀνέμους τῶν φρικτῶν πειρασμῶν. Ἔτσι, ἐνῷ κάνομε λόγο γιά τήν πνευματική ζωή, πόρρω ἀπέχομε αὐτῆς, καί ἐνῷ ἑτοιμαζόμαστε γιά τόν ἑορτασμό τοῦ Πάσχα, οὐδέν ἐπιτυγχάνομε, ἀφοῦ δέν κατορθώνομε τό πέρασμά μας ἀπό τό σκοτάδι στό φῶς, ἀπό τά πρόσκαιρα καί τά βοσκηματώδη, στή χαρά τῶν τέκνων τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ.
Ἡ δυνατότης ὑπάρχει καί ἡ χάρις πλουσία δίδεται παρά Κυρίου. Ἄς καταθέσωμε τήν θέλησή μας καί τήν ὑπομονή μας γιά τόν σωστό πνευματικό ἀγῶνα.Μιά εὐχή καί προσευχή ἐπί τῇ ἀπαρχῇ τῆς κατανυκτικῆς καί Ἁγίας πνευματικῆς περιόδου ἄς κάνωμε ἐκ βαθέων:
«Νά φτάσωμε εἰς τόν ἐνυπόστατον φωτισμόν καί τήν τελειωτάτην διάκρισιν… πορευόμενοι ἐν πνευματικῇ μεσημβρίᾳ, ἡλιακαῖς ἀκτῖσι ἀοράτοις, φαιδρυνόμενοι» (Ἀδελφοί Κάλλιστος & Ἰγνάτιος Ξανθόπουλοι).
Ἀδελφοί μου, σᾶς εὔχομαι Καλή Τεσσαρακοστή καί καλή Ἀνάσταση.

Tα καρναβάλια και η στάση των Ορθοδόξων Χριστιανών


Σέ λίγες μέρες, θά γεμίσουν οἱ δέκτες τῶν τηλεοράσεων, τά περιοδικά καί οἱ ἐφημερίδες, μέ εἰκόνες ἀπό τό διεθνοῦς φήμης Καρναβάλι τοῦ Ρίο ντέ Τζανέιρο στήν Βραζιλία τῆς Λατινικῆς Ἀμερικῆς, ἀλλά καί ἄλλων πόλεων στόν κόσμο καί δυστυχῶς καί τῆς Ἑλλάδας μας. Τά παγανιστικά Καρναβάλια, θά διεισδύσουν καί φέτος πάλι μέσα στά σχολεῖα, τά ἱδρύματα "διαπαιδαγώγησης" καί "διαφώτισης" ἀνηλίκων παιδιῶν-μαθητῶν, πού ὅπως κάθε χρόνο, μέ τήν ἄδεια τῶν διδασκόντων τους καί τίς εὐλογίες τῶν γονέων καί κηδεμόνων τους, κατά συντριπτική πλειοψηφία δυστυχῶς, θά προσυπογράψουν ἐκ νέου αὐτόν τόν ξεπεσμό, μέ τό νά ντυθοῦν καρναβάλια!
Τα  Μ.Μ.Ε. θά μᾶς βομβαρδίσουν μέ χιλιάδες εἰκόνων, γεμάτων ἀπό ἀνθρώπους πού περιφέρονται καί χοροπηδᾶνε σάν ζῶα ἤ σάν δαίμονες, φορώντας μάσκες, φτερά, παρδαλά κοστούμια, ὑποκρινόμενοι τό ἄλλο φύλο, ἤ περιφερόμενοι δημοσίως ἀκόμη καί ἠμίγυμνοι ἤ ἐντελῶς γυμνοί! Χωρίς αἰδώ, χωρίς καμία ἠθική συστολή!
 «Ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὦν, οὐ συνῆκε, παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι ταῖς ἀνοήτοις καὶ ὁμοιώθη αὐτοῖς» (Ψαλμ. 49,12).
Ἔρχονται λυγμοί καί δάκρυα στήν ψυχή εὐσεβῶν Χριστιανῶν καί συνετῶν ἀνθρώπων, μπροστά σέ ὅλο αὐτό τό δαιμονικό πανηγύρι, πού τώρα συνδέεται μέ γλέντια, τραγούδια, χορούς καί ἄλλες ἀσωτεῖες παντός περιεχόμενου πού "αἰσχρόν ἐστί καί λέγειν", αὔριο ὄμως θά συνδέονται μέ αἰώνια κόλαση μέ κλαυθμούς, ὀδυρμούς καί τριγμούς ὀδόντων!
Στενή ἡ πύλη καί τεθλιμμένη ἡ ὁδός ἡ ἀπάγουσα εἰς τήν ζωήν" (Ματθ. 7:14), μᾶς λέγει τό Εὐαγγέλιο. Οἱ καρναβαλικές παρελάσεις, σέ τίποτε δέν θυμίζουν αὐτήν τήν ὁδό, ἀλλά ἀντίθετα, θυμίζουν τήν εὐρύχωρη ὁδό  πού τώρα προτιμοῦν πολλοί, πού ὅμως τελικά ὁδηγεῖ στήν κόλαση. Τί τραγικό! Νά τρέχουμε χαρούμενοι, τραγουδώντας καί χορεύοντας, στόν κατ' ἐξοχήν τόπο αἰωνίου θλίψεως, στόν ὁποίον δέν θά ὑπάρχει παρηγορία καμιά!
"Εἰσέλθετε διά τῆς στενῆς πύλης· ὅτι πλατεία ἡ πύλη καί εὐρύχωρος ἡ ὁδός, ἡ ἀπάγουσα είς τήν ἀπώλειαν καί πολλοί εἰσίν oἱ εἰσερχόμενοι δι' αὐτῆς" (Ματθ.7,13)
Κάθε ἄνθρωπος ἔχει τό "κατ' εἰκόνα" τοῦ Θεοῦ! Οἱ βαπτισμένοι Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί ἐπιπλέον, ἔχουμε λάβει μέ τό Ἅγιον Χρῖσμα μέσα μας τό Ἅγιον Πνεῦμα κι ἔχουμε τίς προδιαγραφές "τοῦ κάθ' ὁμοίωσιν", δηλαδή τῆς θεώσεως! Ἀλλά καί κάθε ἄνθρωπος καί τέκνο τοῦ Θεοῦ ἔχει ἐν δυνάμει τό "καθ' ὁμοίωσιν", ἀρκεῖ νά θελήσει νά βαπτιστεῖ. «Οὐκ οἴδατε ὅτι τό σῶμα ὑμῶν ναός τοῦ ἐν ὑμίν Ἁγίου Πνεύματος ἐστίν, οὗ ἔχετε ἀπό Θεοῦ καί οὐκ ἐστέ ἑαυτῶν;» (Α΄ Κορ. στ΄19). Δέν εἴμαστε σάρκινα σώματα, εἴμαστε Ναοί Θεοῦ. "Οὐκ ἐστέ ἑαυτῶν", λέγει, δέν ἀνήκουμε στόν ἑαυτό μας, ἀλλά εἴμαστε κτίσματα καί ἀνήκουμε στόν Θεό καί Δημιουργό μας. Δέν γίνεται ἑπομένως κανείς νά βεβηλώνει καί νά μεταχειρίζεται  τό σῶμα του πού εἶναι Ναός Θεοῦ, σάν λημέρι ληστῶν καί βόθυνο (ὀχετό) ἀσωτειῶν. Κι ὅπως κανείς δέν βεβηλώνει τά ἄψυχα ντουβάρια μίας ἐκκλησίας, ἀπό εὐλάβεια καί κατανόηση, διότι μέσα της τελοῦνται τά Μυστήρια τοῦ Θεοῦ, πῶς καταντᾶ κανείς νά βεβηλώνει τό ἴδιο του τό σῶμα, πού σημειωτέον ἀποτελεῖ ἔμψυχο καί ζῶντα Ναό τοῦ Ὑψίστου;...
"καὶ μὴ λυπεῖτε τὸ Πνεῦμα τὸ ῞Αγιον τοῦ Θεοῦ, ἐν ᾧ ἐσφραγίσθητε εἰς ἡμέραν ἀπολυτρώσεως" (Πρός Ἐφεσ. 4,30).
Κι ἄν ὅλοι οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι τοῦ πλανήτη, οἱ μή Χριστιανοί καί οἱ μή βαπτισμένοι Ὀρθόδοξοι, ὠς σκοτισμένοι, καί αἱρετικοί-πλανεμένοι, ὑποκύπτουν στά πιό δαιμονιώδη πάθη τους καί ἀνταποκρίνονται στά κελεύσματα παλαιότερων εἰδωλολατρικῶν ἐποχῶν πού ἀναβιώνουν καί στά σατανικά προστάγματα τῆς σύγχρονης Νέας Ἐποχῆς, ἐμεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, τί θέση ἔχουμε σέ ὅλο αὐτό τό ξέφρενο δαιμονικό "πανηγύρι";
Ἀναρωτιέμαι: 
Ἔτσι θά ἀνοίξουμε τό Τριώδιο τῆς μετανοίας μας στόν λίγο χρόνο πού μᾶς ἀπομένει σέ αὐτό τόν βίο;
Ἔτσι θά προετοιμαστοῦμε γιά τήν Μεγάλη Σαρακοστή πού ἀπαιτεῖ μεγαλύτερη πνευματική ἐγρήγορση καί ἐντατικώτερο ἀγώνα;
Ἔτσι θά πενθήσουμε τά ἐπερχόμενα Πάθη τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ καί θά συμπάθουμε μαζί Του, γιά νά ἔχουμε ἐλπίδα καί νά συναναστηθοῦμε ;  
 Ἔτσι θά ἑλκύσουμε τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία ὅπου δέν ὑπάρχει ταπείνωση καί τήρηση τῶν ἐντολῶν Του, φεύγει σάν ἀτμός καί ἀφήνει τόν ἄνθρωπο γυμνό καί ἕρμαιο τοῦ κάθε πειρασμοῦ;
Ἥ μήπως πρῶτα θά φᾶμε χωρίς ἐγκράτεια, θά μεθύσουμε, θά τραγουδήσουμε, θά χοροπηδήσουμε, θά εὐτραπελίσουμε, θά ξετσιπωθοῦμε, θά γυμνητεύσουμε, θά πορνεύσουμε ἐνδεχομένως, θά σκανδαλίσουμε καί γενικά θά ἀσωτεύσουμε παντοιοτρόπως κι ἔπειτα θά τρέχουμε τελευταία στιγμή γιά νά ἐξομολογηθοῦμε (ἄν κι αὐτό...) καί θά πᾶμε τό Πάσχα μέ τήν λαμπάδα ἔξω ἀπό τήν Ἐκκλησία γιά δέκα λεπτά, ἀφοῦ πρῶτα  ἀναξίως κοινωνήσουμε Σῶμα καί Αἷμα Χριστοῦ;;;

Μιμηταί μου γίνεσθε, καθὼς κἀγὼ Χριστοῦ" (Κορνθ 11,1), μᾶς λέγει ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Παῦλος.
Καί ἐρωτῶ: ντύθηκε ποτέ καρναβάλι ὁ Ἀπόστολος, γιά νά τόν μιμηθοῦμε;
«Ἅγιοι γίνεσθε, ὅτι ἐγώ ἅγιος εἰμί»,  (Α' Πέτρ. 1,16), μᾶς λέγει ὁ Κύριος.
Καί ἐρωτῶ: ντύθηκε ποτέ καρναβάλι ὁ Χριστός, γιά νά Τόν μιμηθοῦμε; Ἥ μήπως "ἄλλαζε κοστούμια καί στολές" ἡ Πανάχραντος καί Παναμώμητος Μητέρα τοῦ Θεοῦ, τό κατ' ἐξοχήν παράδειγμα ταπεινότητος, σεμνότητος καί παρθενίας;
Δεῖξτε μου ἕναν Ἅγιο πού ντύθηκε καρναβάλι καί θά ντύνομαι κάθε μέρα τῆς ζωῆς μου ἀπό τώρα καί στό ἑξῆς!
Ὁ κατ' ἐξοχήν μασκαράς εἶναι ὁ διάβολος, ὁ ὁποῖος μετασχηματίζεται ἀκόμη καί σέ Ἄγγελο Φωτός, προκειμένου νά παγιδεύσει στόν ἱστό τῆς ἀπωλείας τόν ἄνθρωπο καί ἀγαπημένο πλάσμα τοῦ Θεοῦ πού μισεῖ.Ἄς μήν κρυβόμαστε πίσω ἀπό τό μικρό μας δάχτυλο! Θέλουμε πολλοί νά ἀκολουθοῦμε τά χνάρια τοῦ διαβόλου, τῶν δαιμόνων, τῶν ὀργάνων τους καί τοῦ κόσμου τούτου πού μᾶς ἑτοίμασαν μέ τήν "συνεισφορά" τῆς ὀλιγοπιστίας μας γιατί ἀγαπᾶμε τά πάθη μας κι ὄχι τά χνάρια τῶν Ἀχράντων ποδῶν τοῦ γλυκυτάτου μας Ἰησοῦ.
 Καί μήν μοῦ πεῖ κανείς:
-Μήν τά σκαλίζεις τόσο τά πράγματα. Μήν τά παρουσιάζεις τραγικά. Ὁ περισσότερος κόσμος κάνει ἔτσι, δέν πειράζει. Λίγο νά χαροῦμε βρέ ἀδελφέ. 
Καί ἀπαντῶ, γιά νά προλάβω τόν ὅποιον συνήγορο τοῦ διαβόλου, διά τοῦ ἁγίου στόματος τοῦ Ἀποστόλου Παύλου:-  "μή συσχηματίζεσθε τῷ αἰώνι τούτῳ"
(Ρωμ. 12, 2).Αὐτή εἶναι ἡ ἐντολή καί τό Ἅγιον θέλημα τοῦ Θεοῦ καί ὅλα τά ὑπόλοιπα εἶναι "προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις".

Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Ο δρόμος από το Γολγοθά στην Ανάσταση, από την πτώση στην ανύψωση, από την αμαρτία στην σωτηρία.

Περίοδος αγώνα είναι η Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Περίοδος αγώνα πνευματικού. Μας καλεί η Αγία μας Εκκλησία σε προσευχή, σε νηστεία, σε εγρήγορση. Μας δείχνει το δρόμο που οδηγεί από το Γολγοθά στην Ανάσταση, από την πτώση στην ανύψωση, από την αμαρτία στην σωτηρία.
Όταν ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο, τον έπλασε για να είναι παντοτινά ενωμένος μαζί Του, για να κοινωνεί την αγάπη του Θεού και να λαμβάνει διαρκώς από τον Δημιουργό την ζωή και την τελειότητα. Δυστυχώς όμως, ο πρώτος εκείνος άνθρωπος, ο Αδάμ, παρήκουσε την μία και μοναδική εντολή του Θεού, προτίμησε να γευτεί τον απαγορευμένο καρπό και στη συνέχεια, δηλητηριασμένος από το μικρόβιο της αμαρτίας, εκδιώχθηκε από τον Παράδεισο
Κι έπειτα, όπως μας περιγράφει ένα θαυμάσιο τροπάριο των ημερών, έκατσε ο Αδάμ απέναντι από τον κλειστό και σφραγισμένο πλέον Παράδεισο, και ατενίζοντας αυτό που με την παρακοή του είχε χάσει, έκλαψε πικρά, γιατί τότε πλέον είχε αντιληφθεί το μέγεθος της αμαρτίας που είχε διαπράξει.
Όλοι μας είμαστε εξόριστοι από τον Παράδεισο, εξαιτίας αυτής της πρώτης αμαρτίας. Όλοι μας λοιπόν έχουμε ένα κοινό σκοπό: να κατοικήσουμε και πάλι στον Παράδεισο. Ο αγώνας επομένως του Χριστιανού είναι αγώνας με στόχο τον Παράδεισο. Και τα σημεία του αγώνα μας είναι η καθαρότητα του βίου, η απόκτηση των αρετών, η προσέγγιση του Θεού μέσα από την Μυστηριακή ζωή.
Ειδικά όμως αυτή την περίοδο, την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή, η Εκκλησία μας μάς ωθεί να αγωνιστούμε εντονότερα, να προσπαθήσουμε περισσότερο, να αναθερμάνουμε το ζήλο μας, να ζήσουμε όλο το Μυστήριο της Θείας Οικονομίας, ώστε κι εμείς, μαζί με τον Αναστημένο Ιησού Χριστό, να πορευθούμε προς τον Πατέρα!
Γι αυτό λοιπόν, την περίοδο αυτή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, ασκούμαστε με την νηστεία, ώστε να περιορίσουμε και να πειθαρχήσουμε τον εαυτό μας. Με τον τρόπο αυτό της νηστείας ισχυροποιούμε τη θέλησή μας και μαθαίνουμε να αντιστεκόμαστε στις προκλήσεις και τις επιθυμίες των πειρασμών, μαθαίνουμε να κυριαρχούμε πάνω στα πάθη μας, να τα περιορίζουμε και σιγά - σιγά να τα εξορίζουμε από μέσα μας.
Άλλο όπλο της Σαρακοστής είναι και η εντονότερη προσευχή, η ατομική και η Μυστηριακή στην εκκλησία. Η προσευχή είναι επικοινωνία με τον Θεό, συνομιλία μαζί Του. Τη στιγμή της προσευχής η καρδιά μας και ο νους μας φεύγει από τα γήινα και ταξιδεύει στο χώρο του πνεύματος. Ο άνθρωπος που προσεύχεται αντλεί δύναμη και κουράγιο από την προσευχή, για να μπορέσει να αντισταθεί στο ρεύμα του κόσμου που μας περιτριγυρίζει, και να συνεχίσει τον πνευματικό του αγώνα. Προσευχή λοιπόν εντονότερη αυτή την περίοδο, τόσο μόνοι μας, όσο και στην εκκλησία, με τους Χαιρετισμούς, τα Απόδειπνα, τις Προηγιασμένες Θείες Λειτουργίες.
Την νηστεία και την προσευχή συνοδεύει η καλλιέργεια των αρετών. Αυτή η περίοδος είναι η καταλληλότερη για να προσπαθήσουμε πιο εντατικά για την απόκτηση των αρετών. Η ελεημοσύνη προς τον πλησίον που έχει την ανάγκη μας, η φιλανθρωπία που δεν γίνεται για επίδειξη και αυτοέπαινο, η ταπείνωση που υψώνει τον άνθρωπο, η αληθινή, γνήσια αγάπη προς τον Θεό και τους ανθρώπους, η πραότητα, η εγκράτεια, η σωφροσύνη, είναι άνθη πνευματικά που οφείλουμε να φυτέψουμε και να καλλιεργήσουμε μέσα μας. Μόνο τότε θα μπορέσουμε να δεχθούμε μέσα μας τον Θεό και να ζήσουμε την χαρά της Αναστάσεως, αυτού του μεγάλου γεγονότος που εορτάζουμε με το πέρας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Ας αγωνιστούμε, λοιπόν. Ας αγωνιστούμε με μεγαλύτερη προθυμία και ένταση, με την νηστεία, την προσευχή, την Μυστηριακή ζωή, την μελέτη του Ευαγγελίου, με την αγαθοσύνη και την καλλιέργεια των αρετών. Ας αγωνιστούμε για να τελειοποιήσουμε τους εαυτούς μας και να καθαριστούμε από κάθε ρύπο πνευματικό που λεκιάζει το ένδυμα της ψυχής μας. Ας αγωνιστούμε κι ας τρέξουμε για να συναντήσουμε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Γιατί η Μεγάλη Τεσσαρακοστή δεν είναι τίποτε άλλο, παρά η μεγάλη συνάντηση του Θεού και του ανθρώπου. Είναι το σημείο στο οποίο ο Θεός, ταπεινούμενος θυσιάζεται για μας, προσφέρει θυσία τον Υιό Του, λύτρο για τις αμαρτίες μας, και συναντά τον άνθρωπο, εμάς, όλους μαζί και τον καθένα μας ξεχωριστά, που ανυψώνουμε το πνεύμα και την διάνοιά μας για να Τον συναντήσουμε και να οδηγηθούμε από Αυτόν στην Ουράνια Πατρίδα, τον χαμένο Παράδεισο

Πηγή: π Χερουβείμ Βελέντζας, Απλά και Ορθόδοξα

Τρίτη, 13 Φεβρουαρίου 2018

Πρόγραμμα Ιερών Ακολουθιών Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής στον Ιερό μας Ναό


Ο Ιερός Ναός Αγίου ενδόξου Αποστόλου Φιλίππου Γραμματικούς ανακοινώνει στο ευσεβές πλήρωμα της Ιεράς μας Μητροπόλεως το πρόγραμμα ακολουθιών που θα τελεσθούν στον άνωθι Ιερό Ναό την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή

Αναλυτικότερα

ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
  • Την Τετάρτη 21 Φεβρουαρίου και ωρα 19:00μμ η Ακολουθία της Θ Ωρας και εν συνεχεία η Ακολουθία του Εσπερινού μετά της Θείας Λειτουργίας των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων
  • Την Παρασκευή 23 Μαρτίου το απόγευμα και ώρα  17:30 η Ακολουθία του Πανηγυρικού Εσπερινού μετ Αρτοκλασίας, στον Κοιμητηριακό Ιερό Ναό των Αγίων Θεοδώρων.  Εν συνεχεία στις 19:00 μμ η Ακολουθία του μικρού Αποδείπνου μετά της Α στάσης των Χαιρετισμών στην Υπεραγία Θεοτόκο στον Ιερό Ναό Αποστόλου Φιλίππου
  • Το Σάββατο 24 Φεβρουαρίου το πρωι και ωρα 07:00 πμ η Ακολουθία του Όρθρου και εν συνεχεία Πανηγυρική Θεία Λειτουργία μετά Θείου Κηρύγματος στον Ιερό Ναό Αγίων Θεοδώρων Γραμματικούς
  • Το Σαββατο το απόγευμα η Ακολουθία του Εσπερινού
  • Την Κυριακή Α Νηστειών, Κυριακή της Ορθοδοξίας, η Ακολουθία του Όρθρου και εν συνεχεία Πανηγυρική Θεία Λειτουργία μετά θείου Κηρύγματος - Λιτάνευσις των Ιερών Εικόνων
  • Κυριακή απόγευμα στην αίθουσα του κέντρου Νεότητος ο καθιερωμένος κύκλος γυναικών- μελέτη Αγίας Γραφής
Την Β ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
  • Την Τετάρτη 28 Φεβρουαρίου 2018 και ώρα 19:00 η Ακολουθία της Θ Ώρας και εν συνεχεία η Ακολουθία του Εσπερινού μετά της Θείας Λειτουργίας των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων
  • Την Παρασκευή  2 Μαρτίου 2018 το απόγευμα και ωρα 19:00μμ η Ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου και η Β στάση των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο
  • Την Κυριακή Β Νηστειών,  η Ακολουθία του Όρθρου και εν συνεχεία Πανηγυρική Θεία Λειτουργία μετά θείου Κηρύγματος 
  • Κυριακή απόγευμα στην αίθουσα του κέντρου Νεότητος ο καθιερωμένος κύκλος γυναικών- μελέτη Αγίας Γραφής
Την Γ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
  • Την Τετάρτη 7 Μαρτίου 2018 και ώρα 19:00 η Ακολουθία της Θ Ώρας και εν συνεχεία η Ακολουθία του Εσπερινού μετά της Θείας Λειτουργίας των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων
  • Την Παρασκευή το απόγευμα και ώρα 19:00 μμ η Ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου και η Γ στάση των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο
  • Την Κυριακή 18 Μαρτίου 2017 η Ακολουθία του Όρθρου και εν συνεχεία η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου μετά Θείου Κηρύγματος
  • Κυριακή απόγευμα στην αίθουσα του κέντρου Νεότητος ο καθιερωμένος κύκλος γυναικών- μελέτη Αγίας Γραφής
Την Δ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
  • Την Τετάρτη 14 Μαρτίου 2018 και ώρα 19:00 η Ακολουθία της Θ Ώρας και εν συνεχεία η Ακολουθία του Εσπερινού μετά της Θείας Λειτουργίας των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων
  • Την Παρασκευή 16 Μαρτίου το απόγευμα και ώρα 19:00 μμ η Ακολουθία του Εσπερινού και η Γ στάση των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο
  • Το απόγευμα του Σαββάτου 17 Μαρτιου και ώρα 17:00 η Ακολουθία του Αναστάσιμου Εσπερινού
  • Την Κυριακή 18 Μαρτίου 2017 η Ακολουθία του Όρθρου και εν συνεχεία η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου μετά Θείου Κηρύγματος
  •  Την Κυριακή απόγευμα στην αίθουσα του κέντρου Νεότητος ο καθιερωμένος κύκλος γυναικών- μελέτη Αγίας Γραφής
Την Ε ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
  • Την Τετάρτη 21 Mαρτίου 2018 και ώρα 19:00 μμ η Ακολουθία του μικρού Αποδείπνου και εν συνεχεία η Ακολουθία του Μεγάλου Κανόνος
  • Την Παρασκευή 23 Μαρτίου 2018 το απόγευμα και ώρα 19:00 η Ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου και εν συνεχεία και η Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου
  • Το Σάββατο το απόγευμα και ώρα 18:00μμ η Ακολουθία του Εσπερινού στον Ιερό Ναό Αποστόλου Φιλίππου
  • Την Κυριακή 25 Μαρτίου 2018, Κυριακή Ε των Νηστειών αλλά και η Θεομητορική εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου θα τελεσθεί η Ακολουθία του Όρθρου και εν συνεχεία η Πανηγυρική Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου μετά Θείου Κηρύγματος .Εν συνεχεία Δοξολογία επί τη εθνική επετείω αλλά και  Επιμνημόσυνη δέηση στο μνημείο πεσόντων
  • Την Κυριακή το απόγευμα θα τελεσθεί στην αίθουσα του Κέντρου Νεότητος ο καθιερωμένος Κύκλος Γυναικών της Ενορίας μας